| Trưởng ban Việt ngữ nói về BBC tương lai Friday, March 25, 2011 7:03:44 PM  | ||||||||
 | ||||||||
Hà Giang/Người Việt
Ngày bước chân vào làm việc với BBC năm 1999, phóng viên Nguyễn Giang, trước đó là cộng tác viên của đài RFI ở Pháp, không nghĩ rằng mình sẽ sống ở Anh lâu, mà chỉ “định làm khoảng một hai năm” thôi.
Thắm thoát đã 12 năm. Phóng viên Nguyễn Giang ngày xưa, sau hai năm làm việc đã không bỏ đi mà còn gắn bó với BBC trong vai trò trưởng ban Việt Ngữ từ đầu năm 2002. Trải qua bao thăng trầm với chương trình phát thanh tiếng Việt, nhìn những đổi thay từ 3 buổi phát thanh giảm xuống còn 2, rồi giảm xuống 1, rồi từ 30 phút xuống còn 15 phút. Song song với trang web ngày cảng trưởng thành, trưởng ban Việt Ngữ của đài BBC nghĩ gì về việc phải hoàn toàn ngưng hẳn chương trình phát thanh, dồn mọi nỗ lực vào trang báo mạng, và hướng đi cho tương lai của ban Việt Ngữ như thế nào? Mời quý độc giả theo dõi cuộc phỏng vấn giữa phóng viên Hà Giang báo Người Việt và Trưởng ban Việt ngữ Nguyễn Giang để tìm hiểu.
-Hà Giang (NV): Nhìn về chặng đường dài đã đi qua, điểm gì khiến anh hãnh diện nhất về chương trình Việt Ngữ BBC? -Nguyễn Giang: Ðiều mà tôi có thể tự hào là đã góp phần với anh em tạo được những chuyển biến có thể nói là dẫn đầu trong thế giới vụ. Trong mấy chục ban ngôn ngữ của đài BBC, ban Việt Ngữ đã đi đầu trong việc chuyển sang cách làm tin, cách đưa bài, cách tác động đến một thị trường xa xôi như ở Việt Nam bằng cách chuyển sang những phương tiện truyền thông đa dạng thức. Thống kê mới nhất cho thấy người từ 24 tuổi đến 44 tuổi, tức là giới trẻ đấy, vào đọc trang web của BBC chiếm 60%. Ðiều này cũng bác bỏ đi nhiều huyền thoại là giới trẻ Việt Nam không quan tâm đến thời sự, huyền thoại này hoàn toàn không đúng vì với trang web của BBC bây giờ, hơn 20 triệu lượt người vào đọc mỗi tháng, thì có lúc đến 70% là người Việt Nam, trong đó thì tới 60% ở lứa tuổi dưới 44, còn lứa tuổi từ hơn 24 đến 34 thì cũng chiếm đến khoảng hơn 30%, điều này chứng tỏ là không phải là giới trẻ Việt Nam không quan tâm đến những tin BBC đưa. Ðó là điều tôi rất là tự hào.
-NV: Nếu được làm lại từ đầu thì anh sẽ thay đổi điểm gì? -Nguyễn Giang: Nếu hỏi là mình có thể làm được gì hơn, thì BBC có thể làm được nhiều hơn nữa cho chuyện đưa tin, giới thiệu và đi sâu hơn nữa vào những cộng đồng của người Việt ở nước ngoài, tại vì tôi nghĩ đây là một chìa khóa cho tương lai của Việt Nam sau này, ở chỗ là trong những lúc khó khăn của đất nước Việt Nam thì nhiều khi giải pháp đến từ bên ngoài. Một lý do nữa là nếu làm những chương trình hướng về Việt Nam thì những chuyến đi về Việt Nam không chỉ đắt hơn về mặt tổ chức, mà còn vì liên quan đến nhà nước thì sẽ bị hạn chế về mặt tự do hơn, vì thế có rất nhiều thách thức và phải đặt tâm trí vào đó rất nhiều để liên kết, để tạo ra được những ảnh hưởng ở Việt Nam. Trong khi tôi biết là nếu đi sâu hơn nữa vào những cộng đồng của người Việt ở nước ngoài, có được nhiều bài vở hơn về các cộng đồng nước ngoài, thì có thể tạo nên những tác động nhanh hơn. Ðiều này vì chúng tôi không đủ nhân sự, và ngân sách nên chưa thực hiện được, tuy nhiên khi bỏ bớt phần phát thanh và chỉ chú trọng vào trang web, thì chúng tôi sẽ làm nhiều hơn phần này. -NV: Như vậy đối với anh thì việc ngưng chương trình phát thanh và chuyển nỗ lực đó vào trang web là hướng đi đúng phải không? -Nguyễn Giang: Vâng đấy là hướng đi chung, và từ trước đến nay ban Việt Ngữ đã đi thể nghiệm đi trước so với rất nhiều ban ở đây. Thí dụ bây giờ về lượng người vào đọc chúng tôi đứng ở top 4 top 5 của toàn Thế Giới Vụ, đó cũng là một điều quan trọng. Cùng với sự thay đổi công nghệ bên ngoài, BBC Việt Ngữ đã bắt kịp và còn sáng tạo đi trước hơn các một số ban bạn bè ở đây, thành ra sự cải tổ nó không trở nên nặng nề, vì chúng tôi đã có sẵn trong đội ngũ của mình nhiều người có những skill sets khác nhau. Còn bây giờ có những ban ngôn ngữ phải đóng toàn bộ 3, 4 tiếng phát thanh một ngày chuyển sang làm web vào cuối tháng 3 này, thì đó là một thách thức cả về mặt tổ chức lẫn mặt huấn luyện nhân sự rất là ghê gớm. -NV: Không phải là thính giả của chương trình phát thanh BBC ai cũng có thể vào được trang web, vậy theo anh thì khi chương trình phát thanh bị ngưng có thành phần nào bị thiệt thòi không? -Nguyễn Giang: Trước tin phải nói là chấm dứt chương trình phát thanh, nhưng mà thông tin bài vở hay là cách đưa ra quan điểm hay cách đưa ra bình luận của BBC thì vẫn tồn tại trên trang web, ngoài ra còn được chuyển tải qua điện thoại di động và những phương tiện mới mẻ khác. Chúng tôi cũng biết là làn sóng ngắn có một truyền thống lâu dài rất là đáng kính nhưng mà thực sự nó cũng ít người nghe đi nhiều lắm rồi. Trên thực tế chúng tôi được biết là số người cao tuổi từ 55 đến 64 tuổi nghe chương trình Việt Ngữ của BBC giờ chỉ còn chiếm khoảng 10%. Trong khi đó số người đọc và sử dụng trang web BBC Việt Ngữ liên tục chiếm 60 đến 65%, trong đó khoảng 20 đến 24% đến từ Hoa Kỳ. Những thống kê gần đây nhất cho thấy là muốn hướng tới tương lai của Việt Nam, muốn tác động lên giới trẻ thì phải qua trang web, phải qua dạng truyền thông multi-media, đa dạng thức, chứ không thể dùng qua làn sóng ngắn nghe thì thầm vào buổi đêm nữa, điều đó đối với giới trẻ không tác động. Tất nhiên là nói theo kiểu người phương Tây là “trong một thế giới lý tưởng” đó, thì nếu có một làn sóng FM mạnh ngay cạnh sát ở VN, cả nước bắt được nghe được thì rất là tuyệt vời, nhưng mà trong rất nhiều năm qua chúng tôi đã thử. Tôi đã bỏ rất nhiều công sức để phát triển, thậm chí vận động thuyết phục ban giám đốc của BBC mua lại bằng một khoảng tiền rất lớn của BBC, một làn sóng trung từ Ðài Loan, nghe được từ vài tỉnh từ miền Trung Việt Nam, nhưng mà tiếc là lượng nghe không được rộng. Trong khi làn sóng ngắn thì nó ngày càng ít đi, càng đẩy xa khỏi đô thị đi, thành ra muốn duy trì một tác động, trong khi ngân khoản không cho phép thì mình phải chọn thôi.
Tôi muốn nói thêm là tất nhiên xuất thân là một người làm truyền thanh mà, thì luôn luôn tôi có ý tưởng là phát thanh là đó là cách gây tác động rất trực tiếp và rất tình cảm với người nghe. Nhưng ngân sách bị cách thì phải thế thôi, người Việt Nam mình luôn luôn ý thức được là trong khó khăn mình phải tìm ra những giải pháp hữu hiệu nhất. -NV: Sau ngày 26 tháng 3 thì sinh hoạt của ban Việt Ngữ BBC sẽ thay đổi ra sao? BBC chỉ còn là trang báo mạng? Thính giả không còn được nghe những tiếng nói quen thuộc nữa? -Nguyễn Giang: Vẫn có chứ, những phóng sự radio hay phóng sự video chúng tôi vẫn làm bình thường, vẫn với những người đó thôi, không có thay đổi gì đâu. Mọi người có thể vào trong trang web để nghe, hoặc xem. Ðiều khác biệt là sẽ không còn một chương trình cụ thể phát thanh vào một thời điểm nhất định nữa, mà khi nào có tin thì lên, và tin sẽ được update liên tục, còn người nghe hay xem thì “on demand.” Ngoài ra ông tổng giám đốc của chúng tôi hứa là khi cần thì ông sẽ cho mở gấp lại những chương trình phát thanh đặc biệt ở những vùng có thiên tai hay biến động thời sự, v.v... vì ông đã mua sẵn những làn sóng rồi, và những điều này đã được quyết định rồi. Giả sử có những chuyện gì cần thiết gấp cho Việt Nam hay Miến Ðiện hay Trung Quốc chẳng hạn thì những chương trình có thể được mở lại một cách nhanh chóng, chỉ cần mất vài ngày thì có thể set up được rồi. Ở đây chuyên viên kỹ thuật rất giỏi, và các phóng viên nước ngoài cũng là những người kỳ cựu, cho nên mở lại không khó. -NV: Về mặt nhân sự, ban Việt Ngữ bị cắt giảm nặng lắm không? -Nguyễn Giang: BBC Việt Ngữ bị cắt giảm khoảng 33%, so với những ban khác bị cắt từ 16 đến 50%. Hiện chúng tôi có 14 người, kể cả người phụ tá và các producer bán thời gian. Chúng tôi sẽ phải cho một số anh em 4 hay 5 người xin tự nguyện đi hoặc là bố trí lại công việc. Cũng có một số anh em tình nguyện đi rồi, và họ sẽ nhận những khoản tiền bồi thường hợp đồng hay những khoản khác. Còn chúng tôi sau đó thì sẽ tìm cách mở ra 2 vị trí nữa ở bên Bangkok và nếu được thì 1 vị trí nữa ở Hoa Kỳ để đưa được tin nhiều hơn cho Châu Á và cho Hoa Kỳ, nhất là cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ. Dự kiến là sau này chúng tôi sẽ còn khoảng 11 người. -NV: Nói đến trang web, ban Việt Ngữ BBC đã có được một số rất đông độc giả vào tham gia ý kiến cho một số bài viết? Ðây là một sự ngẫu nhiên, hay do ban Việt Ngữ BBC có bí quyết nào? -Nguyễn Giang: Thực ra có hai điều mà tôi muốn nói lên, mà cũng là để cảm ơn, là khi mà chuyển bài từ làn sóng radio lên trang web, thì cái buổi ban đầu của trang web BBC tiếng Việt là nhờ vào cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ. Ðiều này thì không bao giờ có thể quên được, vì thoạt đầu thì không có ngân quỹ, nên chúng tôi phải nhờ vào server của một Việt Kiều ở Nữu Ước, và bây giờ nghĩ lại mới thấy là tin tức ban ngày mình làm phát thanh xong, chiều tối mới đưa lên trang web, thì nó là buổi tối muộn lắm rồi ở Việt Nam rồi, nhưng ở bên Hoa Kỳ thì lại rất sớm. Chính vì thế nên lượng bạn đọc đầu tiên, hay những khách hàng đầu tiên vào viết ý kiến trên trang web BBC tiếng Việt chính là cộng đồng người Việt Hoa Kỳ. Từ đó chúng tôi phát triển lên. Còn trong vấn đề giao lưu với Việt Nam thì BBC đóng một vai trò làm trung gian để mở ra một diễn đàn để nêu ra nhiều chủ đề, gọi là chủ đề nóng ở trong nước, không né tránh gì cả. Vì có những ý kiến khác nhau, bên khen bên chê chẳng hạn rồi có những lúc mình có những bài viết nó hơi mạnh quá, thậm chí cực đoan một chút, thì mình cũng phải chấp nhận vậy. Nhưng sau một thời gian thì mình phải tin là cái hoạt động dân chủ của trên web nó làm cho những người tham gia diễn đàn họ tự chỉnh sửa để trở nên sâu sắc hơn, hay hợp lý hơn, và những người cực đoan thì sẽ tự giải tán, hay tự rút đi vì tự họ cảm thấy không thích hợp hay không cần thiết. Lại cũng có những người khác thấy thích thì tự tham gia chứ không ai cấm ai cả. Diễn đàn tự do có thể cũng là một yếu tố thu hút mọi người. Cũng phải nói trang web này thành công một phần là nhờ danh tiếng của làn sóng đài BBC và của các thế hệ anh em khác đã đi trước chúng tôi đã xây đắp từ năm 1952. Họ đã dồn vào đấy biết bao nhiêu tâm trí và tình cảm của mình, từ trước năm 1975 rồi đến khi Sài Gòn sụp đổ, và sau đó giai đoạn thuyền nhân. Tất cả những điều đó nó tạo ra một tình cảm, và một niềm tin, một hy vọng trong đồng bào hải ngoại cũng như ở trong nước, cả trong Nam lẫn ngoài Bắc, vì thế khi họ nghe tiếng là có trang web của BBC thì họ tìm đến để chia sẻ suy nghĩ của họ. Ngày xưa họ gửi về đây cả hàng cả ký lô thư tay, nhiều lắm, kinh khủng lắm, không thể tưởng tượng được. Những người ngày xưa gửi thư thì bây giờ họ vào trang web, và khi họ và trang web này họ tin là họ có thể tự do nói được những gì họ muốn nói. Ðây cũng là một thách thức của chúng tôi, là vì thường mỗi ngày chỉ có 5, 7 người vào sở, mà email gửi vào thì cả hàng ngàn mỗi tuần... -NV: Dự tính tương lai của anh cho ban BBC Việt Ngữ? -Nguyễn Giang: Nói về hướng đi chung thì chắc chắn là BBC tiếng Việt sẽ phải liên kết và hợp nhất lại với toàn bộ BBC và các chương trình khác, nó là “intergration” đấy, với tất cả các ban ngôn ngữ ở đây, để cùng chia sẻ thông tin, cùng chia sẻ cách làm bài, thậm chí nhiều người không biết chứ có rất nhiều bài không phải do người Việt sản xuất, vì nội dung đã được duyệt qua, nhất là những trang ảnh chẳng hạn, vì mình đã chia nhau ra, như những tin Brazil chẳng hạn, hay tin từ vùng nói tiếng Tây Ban Nha hay là tiếng Ấn Ðộ, hay tiếng Việt cũng vậy, thì một người trong ban của ngôn ngữ ấy làm, rồi thông báo ngay lập tức, qua hệ thống BBC gọi là “global exchange,” chúng tôi vào đấy thì mọi thứ đã nằm sẵn trong hệ thống rồi, thì ban này chỉ cần khoảng mười, mười lăm phút dịch lại rồi đưa lên trang web của mình. Chính vì hệ thống ấy mà 26 ban ngôn ngữ còn lại sẽ làm việc với nhau nhiều hơn, và trở nên mạnh hơn, nhanh hơn. Ngược lại nếu Việt Nam có câu chuyện xẩy ra mà chúng tôi phỏng vấn một người trong nước quan trọng, thì cũng qua hệ thống “global exchange” chúng tôi báo cho họ, và các ban ngôn ngữ khác thấy tin đó thích hợp để dùng thì họ sẽ dịch ra và cho lên trang web của họ. Nói tóm lại là chúng tôi sẽ điều chỉnh cách làm việc để chung sức thay vì chia sức. -NV: Ðó là hướng đi chung, thế còn những dự tính riêng của anh cho ban Việt Ngữ? -Nguyễn Giang: Vâng, một điều sẽ được thực hiện nữa là tăng tính đa dạng của từng bài một. Tiếng Anh nó gọi là multimedia at story level. Tức là khi người đọc bấm vào trang web hay trong smart phone hay iphone bất cứ ở đâu, thì bài vở sẽ hiện ra bằng format thích hợp, thí dụ trong một bài có thể vừa có chữ, vừa có hình ảnh, có sound clip và cả video clip, rồi có thể có cả diễn đàn cũng dẫn vào đấy luôn để cho người đọc có thể vào bình phẩm. Ngoài ra, bài viết hay bài phỏng vấn cũng có thể được đưa ngay lên các trang mạng xã hội như Facebook, Twitter, để những người dùng Twitter biết mà vào xem. Còn một chuyện mà tôi muốn làm mà có thể sẽ phải mất rất nhiều thì giờ là tạo ra một cộng đồng chia sẻ tin, bài, và thảo luận về những vấn đề được quan tâm trên mạng, đại khái là mở một câu lạc bộ trên mạng BBC mà ai cũng có thể tham gia được, cả người có tin lẫn người xem tin. Dĩ nhiên sẽ phải có người điều động và phải đặt ra luật chơi là một cộng đồng như vậy phải vận hành như thế nào. Nhưng nếu làm được như vậy thì sẽ có một tác động rất lớn đến thị trường truyền thông quan tâm đến thông tin về Việt Nam. Một điều nữa tôi muốn chia sẻ là về việc tác động đến Việt Nam, thì quan điểm chủ đạo của chúng tôi là vùng Ðông Nam Á và Việt Nam ngày sẽ càng toàn cầu hóa hơn, và nếu mình có mặt ở nhiều chỗ, chia sẻ thông tin được nhiều thì tác động sẽ nhanh hơn với từng cá nhân, từng gia đình, từng thể chế để có thể tạo ra những thay đổi tốt hơn về môi sinh, xã hội, và cả thời sự. -NV: Xin cảm ơn anh về cuộc phỏng vấn này! |
Wednesday, 30 March 2011
Tuesday, 15 February 2011
Khảo sát của báo Người Việt ở Cali
Lời Người Điều Hợp ( 10/02/2010)
Sau 5 ngày mở diễn đàn, đề tài ‘BBC Việt ngữ ngưng phát thanh, có thiệt thòi cho thính giả Việt Nam không?’ đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của độc giả Người Việt Online.
Tính cho đến 6 giờ (giờ California) ngày 10 tháng 2, đã có hàng ngàn độc giả vào đọc diễn đàn và gởi ý kiến cũng như tham gia bỏ phiếu thăm dò.
Trong số 681 người bỏ phiếu thăm dò, có 266 người (39.06%) nói rằng, BBC Việt ngữ đóng cửa chương trình phát thanh là thiệt thòi cho thính giả. Ngược lại, số người nói ‘Không’ lại chiến tỷ lệ cao hơn với 403 người (59.18%) và có ‘Ý kiến khác’ là 12 người (1.76%).
Đáng chú ý là trong số 59.18% nói ‘không thiệt thòi’ thì rất nhiều ý kiến cho rằng Ban Việt ngữ BBC ‘thân Cộng’.
Độc giả có tên là Quốc Việt nhận xét thẳng thắn, ‘BBC ngưng phát thanh có lợi cho thính giả VN bởi vì cái đài này thỉnh thoảng là cái loa của Việt Cộng.’
Độc giả ‘Le Xuan Loc, USA’ thì gay gắt hơn, ‘BBC là cái loa của Cộng Sản Hà Nội vì có luận điệu thân Cộng và những người Việt Nam làm việc cho đài đều xuất phát từ Hà Nội. Như vậy BBC ngưng phát thanh là phải rồi, có gì đâu mà phải thiệt với thòi.’
Dù số độc giả nói ‘có thiệt thòi’ chỉ chiếm 39.06%, nhưng nhiều ý kiến bày tỏ rất luyến tiếc chương trình này. Chẳng hạn độc giả ‘CharlieDoan Arizona’ viết: ‘Ðây là tiếng nói trung thực nhằm mở mắt cho những người dân sống trong chế độ CS bưng bít thông tin được sáng mắt mà nay chúng tôi không được nghe nữa thì quả là thiệt thòi cho người dân trong và ngoài nước.’
Còn độc giả Thu Le thì ngắn gọn, ‘Mất một tiếng nói tự do!’
Độc giả trung dung hơn thì nói, ‘Theo trào-lưu tiến hoá của toàn cầu thì việc ngưng sóng phát thanh radio để phát triển mở rộng việc nghe đài qua các mạng lưới trên máy vi-tính là chuyện phải làm.’
Việc đóng cửa chỉ thiệt thòi cho người dân trong nước được độc giả ‘Long Ma’ chia xẻ, ‘hệ thống Internet trong nước, nhà nước kiểm soát quá chặt chẽ. Nhất là khó lòng cập nhật tin tức từ các quán Internet. Chỉ còn có nước nghe radio. Nếu đài BBC tiếng Việt không còn. Đó là sự thiệt thòi nhất đối với người trong nước thôi.’
Trong khi đó, độc giả ‘Mẫu Đơn’ thì coi việc nghe chương trình phát thanh của BBC Việt ngữ là một hoài niệm.
Độc giả này viết, ‘ BBC Việt Ngữ đã gắn liền với cuộc sống của gia đình tôi từ những ngày trước năm 1975 và sau tháng 4 năm 1975. Sau tháng 4 năm 1975, BBC va VOA là những gì quý báu để gia đình chúng tôi được nghe tin tức từ thế giới bên ngoài, giống như một luồng gió mát trong những cơn u sầu của tình hình đất nước. Bây giờ, dù tôi có thể nghe được tren internet nhưng nếu nghe từ radio thì vẫn tiện và tốt hơn.’
Diễn đàn mong tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp hoặc tranh luận của quý độc độc giả'Một mất mát quan trọng'
Nguyễn Gia Kiểng
Việc chấm dứt chương trình phát thanh BBC tiếng Việt không phải là một bất ngờ. Nó đã được tiên liệu từ lâu rồi, và trở nên chắc chắn từ sau cuộc bầu cử quốc hội Anh tháng 5 năm trước, đưa liên minh Bảo Thủ - Dân Chủ Tự Do lên cầm quyền.
Tôi rất ít nghe những buổi phát thanh tiếng Việt của BBC, khi nghe thì cũng chỉ là nghe lại trên trang nhà của Ban mà thôi, và tôi cũng không phải là người truy cập thường xuyên trang Web này. Đối với những người chỉ truy cập chương trình Việt Ngữ của BBC qua trang Internet thì quyết định này không thay đổi bao nhiêu, nhất là chương trình phát thanh của BBC chỉ có 15 phút mỗi ngày.
Tuy vậy, sự kiện BBC ngừng phát thanh tiếng Việt phải được xem là một mất mát quan trọng. Trước hết là vì, không phải người Việt Nam nào cũng biết sử dụng Internet, số người không sử dụng Internet vẫn còn là đa số. Những đồng bào này chỉ nghe tin tức qua Tivi và Radio, họ sẽ không còn được nghe chương trình phát thanh BBC nữa. Dù người ta đánh giá phẩm chất của chương trình Việt ngữ BBC thế nào đi nữa, đừng quên rằng toàn bộ báo chí, truyền thanh, truyền hình trong nước đều do Đảng Cộng Sản Việt Nam kiểm soát. Trong tình huống đó, mất đi một tiếng nói không lệ thuộc, hoặc không quá lệ thuộc chính quyền cộng sản, là một thiệt hại.
Tôi đã được nghe nhiều phê phán, đôi khi khá gay gắt, đối với chương trình Việt Ngữ BBC. Nhưng điều chắc chắn là, một mặt, chương trình này dù không có lợi đi nữa không gây thiệt hại gì cho cuộc vận động dân chủ cả và, mặt khác, chính quyền cộng sản Việt Nam chắc chắn sẽ không dung túng một cơ quan truyền thông như thế ở trong nước; vậy phải hiểu rằng, không nhiều thì ít, chương trình Việt Ngữ BBC cũng bất lợi cho chế độ.
Sự thiệt hại có thể còn lớn hơn là người ta có thể nghĩ, vì tuy trang Web Việt Ngữ của BBC vẫn còn, nó khó giữ được vị thế trước đây khi nó mặc nhiên được coi là một tờ báo điện tử lớn và thu hút được rất nhiều độc giả nhờ có chương trình phát thanh. Việt Nam bắt đầu một giai đoạn nhiều chuyển biến. Đảng cộng sản đang gia tăng đàn áp, điển hình như vụ án Vi Đức Hồi mới đây, nhưng càng đàn áp, nó càng gây phẫn nộ và kích thích sự chống đối.
Giai đoạn sắp tới sẽ rất gay go, và chúng ta sẽ càng cần hơn nữa những nguồn thông tin độc lập với chính quyền cộng sản.
* Ông Nguyễn Gia Kiểng tốt nghiệp kỹ sư tại Pháp trước 1975, từng là Thứ trưởng Kinh tế của chính phủ VNCH. Hiện ông Nguyễn Gia Kiểng là một trong những người lãnh đạo Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên có trụ sở tại Paris, Pháp.