'Một mất mát quan trọng'

Nguyễn Gia Kiểng

Việc chấm dứt chương trình phát thanh BBC tiếng Việt không phải là một bất ngờ. Nó đã được tiên liệu từ lâu rồi, và trở nên chắc chắn từ sau cuộc bầu cử quốc hội Anh tháng 5 năm trước, đưa liên minh Bảo Thủ - Dân Chủ Tự Do lên cầm quyền.

Tôi rất ít nghe những buổi phát thanh tiếng Việt của BBC, khi nghe thì cũng chỉ là nghe lại trên trang nhà của Ban mà thôi, và tôi cũng không phải là người truy cập thường xuyên trang Web này. Đối với những người chỉ truy cập chương trình Việt Ngữ của BBC qua trang Internet thì quyết định này không thay đổi bao nhiêu, nhất là chương trình phát thanh của BBC chỉ có 15 phút mỗi ngày.

Tuy vậy, sự kiện BBC ngừng phát thanh tiếng Việt phải được xem là một mất mát quan trọng. Trước hết là vì, không phải người Việt Nam nào cũng biết sử dụng Internet, số người không sử dụng Internet vẫn còn là đa số. Những đồng bào này chỉ nghe tin tức qua Tivi và Radio, họ sẽ không còn được nghe chương trình phát thanh BBC nữa. Dù người ta đánh giá phẩm chất của chương trình Việt ngữ BBC thế nào đi nữa, đừng quên rằng toàn bộ báo chí, truyền thanh, truyền hình trong nước đều do Đảng Cộng Sản Việt Nam kiểm soát. Trong tình huống đó, mất đi một tiếng nói không lệ thuộc, hoặc không quá lệ thuộc chính quyền cộng sản, là một thiệt hại.

Tôi đã được nghe nhiều phê phán, đôi khi khá gay gắt, đối với chương trình Việt Ngữ BBC. Nhưng điều chắc chắn là, một mặt, chương trình này dù không có lợi đi nữa không gây thiệt hại gì cho cuộc vận động dân chủ cả và, mặt khác, chính quyền cộng sản Việt Nam chắc chắn sẽ không dung túng một cơ quan truyền thông như thế ở trong nước; vậy phải hiểu rằng, không nhiều thì ít, chương trình Việt Ngữ BBC cũng bất lợi cho chế độ.

Sự thiệt hại có thể còn lớn hơn là người ta có thể nghĩ, vì tuy trang Web Việt Ngữ của BBC vẫn còn, nó khó giữ được vị thế trước đây khi nó mặc nhiên được coi là một tờ báo điện tử lớn và thu hút được rất nhiều độc giả nhờ có chương trình phát thanh. Việt Nam bắt đầu một giai đoạn nhiều chuyển biến. Đảng cộng sản đang gia tăng đàn áp, điển hình như vụ án Vi Đức Hồi mới đây, nhưng càng đàn áp, nó càng gây phẫn nộ và kích thích sự chống đối.

Giai đoạn sắp tới sẽ rất gay go, và chúng ta sẽ càng cần hơn nữa những nguồn thông tin độc lập với chính quyền cộng sản.

* Ông Nguyễn Gia Kiểng tốt nghiệp kỹ sư tại Pháp trước 1975, từng là Thứ trưởng Kinh tế của chính phủ VNCH. Hiện ông Nguyễn Gia Kiểng là một trong những người lãnh đạo Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên có trụ sở tại Paris, Pháp.