Chuyện nhà cửa - Nguồn : Blog Đông A
Bàn luận về một ông Tây tôi thấy cũng kỳ kỳ. Không phải blog của tôi chưa bao giờ bàn luận về các ông Tây, Orwell, Koestler, Kundera... đã từng có mặt trong các bàn luận của tôi, mà là GS Ngô Bảo Châu không còn phải là nhân vật tạo ra hứng thú thưởng ngoạn của tôi nữa, kể từ khi tôi biết GS Ngô Bảo Châu là một ông Tây và khi tôi biết GS Ngô Bảo Châu đã cắt đi cụm từ "cũng như cộng đồng khoa học Việt Nam" trong bài diễn từ của mình: "Tôi thực sự hạnh phúc khi giải thưởng Fields tuy trao cho cá nhân tôi nhưng cũng mang lại vinh dự xứng đáng cho cho cộng đồng khoa học Pháp cũng như cộng đồng khoa học Việt Nam" mà trên thực tế chính GS Ngô Bảo Châu đã nói cụm từ này. Chuyện này đã khiến một số báo, như báo Tiền phong, đã bị oan khi một số người phê phán các tờ báo này đã nhét chữ vào miệng GS Ngô Bảo Châu, và có lẽ vì vậy mà các tờ báo đều trưng video clip bài phát biểu của GS Ngô Bảo Châu để làm bằng. Lời nói đâu dễ gió đã thổi đi. Nhưng mấy hôm nay lại thấy báo chí đưa tin về chuyện GS Ngô Bảo Châu lý giải chuyện nhận nhà, và chuyện ồn ào này lại khiến tôi muốn mở miệng. Ôi chuyện nhà cửa, đất đai ở Việt Nam là chuyện bàn luận đến vô cùng cũng không hết. Ông Lê Khả Khiêu từng có lần nói rằng chính bản thân ông cũng không biết tại sao lại có thứ chính sách Tổng Bí thư thì được cấp 900 mét vuông đất, thấp hơn thì 700 mét vuông [hai con số này tôi không nhớ chính xác lắm, đại loại như vậy]. Đến ông Tổng Bí thư còn không rõ thì dân ngu khu đen như tôi bàn luận thế nào được? Năm ngoái tôi lại nghe thấy có tin rằng người ta đề nghị xây nhà công vụ cho các quan chức ở Quốc hội cấp Thứ trưởng trở xuống và bây giờ tôi không rõ đề án này đã tiến hành tới đâu. Hồi ông Trần Văn Khê hồi hương về Việt Nam, cũng đánh tiếng qua báo chí, cần có nhà để lưu giữ những tài liệu âm nhạc mà ông hiến cho đất nước, và ông cũng được cấp cho một biệt thự để ở và lưu giữ những tài liệu âm nhạc của ông. Tiếng là để lưu giữ tài liệu âm nhạc, nhưng thực tế thì biệt thự cấp cho ông Trần Văn Khê cũng gần như là nhà riêng, bởi vì chẳng ai biết thời gian mở cửa cái thư viện tài liệu âm nhạc của ông như thế nào. Ngược lại, ông Vương Hồng Sển lại di chúc để lại toàn bộ căn nhà cổ của ông cho nhà nước. Xem thế thì thấy chuyện nhà cửa rất khác nhau. Người được phân, người làm mình làm mẩy để được cấp, người thì lại hiến tặng. Đấy là chuyện gần đây. Chuyện xa hơn như từ hồi bao cấp thì còn vô vàn kiểu. Từ nhà khu tập thể cho người chức vụ thâm thấp đến biệt thự cho người chức vụ cao cao (ban đầu cũng sở hữu nhà nước, nhưng hiện nay đã hóa giá hết thành tư nhân, trừ những biệt thự đình đám thuộc hạng tài sản quốc gia) cho đến xin đất tự xây nhà. Thời bao cấp đấy, giá đất chưa là gì, nhưng hiện nay thì rất cao nên có những người bỗng trở thành triệu phú. Tôi biết có người vừa bán nhà đất trên mảnh đất được nhà nước cấp cho trước đây được đến 25-30 tỷ. Tôi thường đùa rằng họ đã được nhà nước "thưởng" cho hơn cả giải thưởng Nobel. Những chuyện này cứ như may hơn khôn, trúng thời thế, nhưng về cơ bản chính là sở hữu đất đai toàn dân, như có người nói, là không ai sở hữu cả, và một chính sách mù mờ chẳng ai rõ như ông Lê Khả Phiêu từng nói. Thành ra ai khôn khéo và hợp thời thì được.
GS Ngô Bảo Châu nói rằng ông coi căn hộ như một phần thưởng của nhà nước. Nhưng ở đây phải thấy rằng hệ thống khen thưởng của Nhà nước và Chính phủ là một hệ thống đã được xây dựng, có những quy định rõ ràng và chặt chẽ. Trong đấy không có mức khen thưởng bằng nhà công vụ. Ngày xưa, vua chúa muốn tặng ai cái gì thì cũng dễ vì mọi thứ là của vua chúa. "Vua khen thằng Cát có tài / Ban cho cái khố với hai đồng tiền". Ngày nay tôi cứ tưởng không còn vua chúa nữa. Như GS Ngô Bảo Châu nói thì hóa ra chúng ta có vua chúa hay sao, muốn thưởng cho ai cái gì cứ lấy công quỹ ra là xong? Tôi không biết khi Chính phủ tặng nhà cho GS Ngô Bảo Châu Chính phủ đã nói gì, là phần thưởng, quà tặng hay là gì khác. Nhưng tôi nhận thấy trong bài diễn từ trên blog của mình, GS Ngô Bảo Châu đã cắt cụm từ "cũng như cộng đồng khoa học Việt Nam", thành ra tôi nghĩ thật khó mà nói về "cống hiến khoa học cho đất nước" của GS. Có thể cái cống hiến đấy ở thì tương lai, khi cái Viện Toán Cao cấp gì đấy hoạt động. Thưởng hiện tại để khuyến khích công lao hãn mã trong tương lai cũng là những việc vua chúa ngày xưa thường làm, nhưng hệ thống khen thưởng hiện nay của đất nước chưa có. Cũng có thể khen thưởng với Tây là biệt lệ, tôi không rõ lắm các văn bản pháp quy đối với người nước ngoài.
Song tôi nghĩ điều quan trọng là GS Ngô Bảo Châu từng nói: "Quan điểm của tôi từ trước tới nay là không nhận quà của cá nhân. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nói Chính phủ muốn tặng tôi một căn hộ thì tôi nhận. Những khi tôi không ở VN, căn hộ đó sẽ được Viện Toán VN dùng để tiếp khách nước ngoài". Như vậy thì căn hộ mà GS Ngô Bảo Châu nhận, GS Ngô Bảo Châu chỉ sử dụng có 3 tháng, còn lại là Viện Toán sử dụng đấy chứ. Tôi nghĩ nó như là nhà khách thôi. Đâu có chuyện gì mà phải ầm ĩ? Tôi nghĩ GS Ngô Bảo Châu hẳn cũng có lòng tự trọng, đâu phải là phường nhổ ra rồi lại liếm vào như không, mà nuốt lời của mình. Dẫu ngày nay người ta thường nói quân tử nhất ngôn là quân tử dại, nhưng tôi nghĩ rằng dù là quân tử hay tiểu nhân thì quân tử hay tiểu nhân đều có lòng tự trọng của mình. Cứ đợi và xem có phải hơn không?
No comments:
Post a Comment