Wednesday, 30 March 2011
Sunday, 6 March 2011
Tuesday, 1 March 2011
Bài diễn văn của nhà vua": vĩ nhân sinh từ thời cuộc
Trước khi trở thành một vĩ nhân, bất cứ nhân vật lịch sử nào trước hết vẫn là một con người bình thường. Chỉ có vòng xoáy thời cuộc, chỉ có tình huống đẩy đưa mới tạo cơ hội cho họ trở thành những nhân vật đáng lưu lại trong sử sách. Bộ phim Bài diễn văn của nhà vua là câu chuyện của một người đầy mặc cảm, tuy không muốn trị vì nhưng bất đắc dĩ lên ngôi vua.
Làm thế nào để chữa tật nói lắp của một vị hoàng tử để chuẩn bị cho ngày đăng quang, làm thế nào để thuyết phục một kẻ nhút nhát tự ti thành người xứng đáng thừa kế ngai vàng. Viết trên giấy thì chẳng có gì là hấp dẫn cả, nhưng khi được đạo diễn Tom Hooper dựng trên màn ảnh lớn, bộ phim The King’s Speech (Bài diễn văn của nhà vua) lại có sức lối cuốn lạ thường, dù không hề có thủ thuật kỹ xảo, mà cũng chẳng cần đến điểm nhấn hồi hộp, nút thắt lâm ly.
Bộ phim The King's Speech (Bài diễn văn của nhà vua) kể lại câu chuyện của hoàng gia Anh Quốc vào những năm 1930. Vua cha già nua, sức khỏe ngày càng yếu kém, nhưng rủi thay dòng dõi Windsor lại không có người kế vị nào đáng gọi là xứng đáng. Con trai trưởng là thái tử Edward, người mà đáng lẽ phải lên ngôi vua, chỉ nghĩ đến chuyện vui chơi tiệc tùng, thâu đêm trác táng.
Thời thanh niên, thái tử Edward là một phi công tài ba, sĩ quan cao cấp trong quân đội hoàng gia, nhưng khi đệ nhị thế chiến bùng nổ lại không được giao quyền chỉ huy để thật sự tham chiến. Còn người con trai thứ nhì là hoàng tử Albert mà gia đình gọi một cách thân mật là Bertie. Thời còn nhỏ, hoàng tử Albert mắc tật nói cà lăm cà lắp. Mọi trọng trách tương lai đều được chuẩn bị giao cho người anh cả. Khi được phong chức bá tước York, hoàng tử Albert không đời nào tin rằng sẽ đến ngày mình lên làm vua.
Nói không ra hơi, đọc không ra chữ
Vào giữa những năm 1930, nguy cơ chiến tranh bắt đầu ló dạng tại châu Âu. Sau đệ nhất thế chiến, mọi người dân tưởng chừng sẽ sống an bình, nào ngờ bóng ma chiến tranh thế giới lại xuất hiện bao trùm khi Hitler lên nắm quyền. Ngoài mặt Đức Quốc xã giả vờ thỏa hiệp ngoại giao với các nước láng giềng qua những cam kết bất tương xâm, nhưng trong thâm tâm lại nuôi mộng xâm chiếm các nước láng giềng : bành trướng về mặt quân sự để làm bá chủ toàn cầu.
Khi vua cha băng hà vào đầu năm 1936, thái tử Edward lên ngôi trị vì, nhưng lại đột ngột thoái vị chưa đầy một năm sau đó. Lý do là vì nhà vua muốn thành hôn với một người đàn bà đã có hai đời chồng và đã hai lần ly dị. Điều đó đi ngược lại với hiến pháp và nghi lễ triều đình. Bất chấp mọi lời khuyên can, nhà vua Edward chỉ vì tình yêu mà sẽ từ bỏ ngai vàng. Ông nhường ngôi báu lại cho em trai là hoàng tử Albert. Trong tư thế của một người không được chuẩn bị, nhưng phải gánh lấy trọng trách cầm cương đất nước, hoàng tử Albert hoàn toàn bị choáng váng. Làm thế nào đây khi mà vị quốc vương tương lai của nước Anh lại ấp a ấp úng, nói không ra hơi, đọc không ra chữ ?
Những năm 1930 lại là thời kỳ thịnh hành của những chương trình phát thanh, mỗi tháng nhà vua vẫn thường có nhưng bài diễn thuyết diễn văn gửi đến toàn dân. Hình ảnh của hoàng gia sẽ bị coi thường khi mà nhà vua do tật nói lắp nên không thể nào diễn đạt trôi chảy trước thần dân, công chúng. Vì thế cho nên, vợ của ông là hoàng hậu Elizabeth đã tiếp xúc kín đáo với một chuyên gia phát âm (Lionel Logue do Geoffrey Rush thủ vai) mời ông chữa tật nói lắp của nhà vua.
Ban đầu từ chối giúp đỡ, nhưng sau đó chuyên gia phát âm này đành phải nhận lời khi biết rằng ‘‘bệnh nhân’’ của mình không ai nào khác ngoài quốc vương tương lai của nước Anh. Nhưng ông chấp nhận với một số điều kiện : giữa hai người không có chuyện phân biệt vai vế, không có chuyện vua tôi, người trên kẻ dưới. Nhà vua cũng phải đến ‘‘phòng mạch’’ của ông để chữa bệnh, phải tuân thủ các phương pháp trị liệu như bao bệnh nhân khác. Bộ phim ở đây có nhiều đoạn khá khôi hài chẳng hạn như nhà vua phải chửi thề văng tục để có thể phát âm trong những lúc giọng nói bị tắt nghẽn, hơi thở bị ứ nghẹn do tâm lý dồn nén.
Thời cuộc tạo nên anh hùng
Phương pháp của chuyên gia này không chỉ đơn thuần là học cách lấy hơi để phát âm mà còn trị liệu về mặt tâm lý, khi ông buộc nhà vua phải hồi tưởng lại những kỷ niệm đau buồn thời ấu thơ, những vết chấn thương trong tâm hồn khiến cho nhà vua mắc phải tật nói lắp, càng thiếu tự tin nên lại càng mất khả năng ứng phó với tình huống. Gọi là chuyên gia tâm lý, nhưng thật ra nhân vật Lionel lại giống như một thầy dạy diễn xuất. Ông đến với nghề luyện giọng trước hết là vì ông đam mê kịch nghệ. Giấc mộng diễn viên sân khấu không thành, ông kiếm sống nhờ nghề điều trị cách phát âm đối với những thanh niên bị chấn thương tâm lý, khi họ giã từ vũ khí, sống sót sau chiến tranh, trở về từ trận địa kinh hoàng.
Giữa chuyên gia phát âm và nhà vua tương lai, nẩy sinh một tình bạn chân thành. Do mặc cảm tự ti, nên nhà vua thường hay nổi cáu, mắng bừa, đến nổi có lúc hai bên suýt nữa là đoạn tuyệt, không còn muốn nhìn mặt nhau. Nhưng tình bạn giúp cho họ vượt qua trở ngại. Nhà vua nói lắp sẽ học hỏi được một điều hết sức đáng qúy : sự tin tưởng của người khác ở nơi ông với tư cách là một con người quan trọng hơn tất cả những kỳ vọng đặt nơi một nhà vua. Hoàng tử Albert (Colin Firth) khi trở thành quốc vương George VI sẽ có một hành động đầy ý nghĩa : ông đọc diễn văn kêu gọi toàn dân ủng hộ cuộc chiến chống Đức Quốc Xã. Đâu đó, bộ phim nói về sự ý thức của nhân tâm, của trách nhiệm bản thân trước thời cuộc nhiều hơn là cuộc hành trình dẫn đến đỉnh cao quyền hành. Thắng vạn quân không bằng chinh phục lòng người.
Bộ phim Bài diễn văn của nhà vua thành công ở 3 điểm : kịch bản được gói ghém khá chặt, cá tính nhân vật được xây dựng rất vững và thủ pháp điện ảnh lược bỏ tất cả những điều không cần thiết. Có thể nói là toàn bộ hầu như chỉ dựa vào hai nhân vật chính là nhà vua và chuyên gia phát âm. Về điểm này có thể nói là tài nghệ đóng phim của cả hai diễn viên Colin Firth và Geoffrey Rush đạt đến mức tuyệt vời. Khán giả nào thường xem phim của họ trong nguyên tác, sẽ nhận thấy cả hai diễn viên này đã thay đổi giọng nói bình thường của họ tinh tế đến chừng nào.
Đừng sợ thiếu mà đâm ra làm thừa
Đáng ngạc nhiên hơn nữa là Bài diễn văn của nhà vua chỉ là bộ phim truyện thứ nhì của đạo diễn người Anh Tom Hooper. Năm nay 39 tuổi, anh xuất thân từ ngành quay phim truyền hình, nhưng lại khá quen thuộc với thể loại phim cổ trang vì đã từng quay bộ phim nhiều tập kể lại cuộc đời của nữ hoàng Elisabeth đệ nhất với Helen Mirren trong vai chính. Lần này, đạo diễn Tom Hooper đã biết vượt qua những khó khăn của thể lọai này khi ngay từ đầu chọn cho mình cách dàn dựng khuôn thước.
Khi đặt ống kính một cách bài bản, dàn dựng cảnh phim đâu ra đó, Tom Hooper gạt bỏ tất cả những thủ pháp điện ảnh không cần thiết để tập trung vào nội dung cốt truyện, bởi vì không có gì khiên cưỡng gượng ép cho bằng một thủ pháp điện ảnh dùng không đúng lúc, đặt không đúng chỗ. Vì thế cho nên cách quay phim của Tom Hooper tuy chẳng có gì là mới lạ nhưng lại chuyển tải được thông điệp chính yếu, cốt lõi tác phẩm. Rất nhiều đạo diễn trẻ thời nay xuất thân từ ngành truyền hình, phim quảng cáo hay video clip, do muốn tạo một phong cách riêng biệt nên thường hay vướng phải một khuyết điểm : sợ thiếu (bản lĩnh) nên đâm ra làm thừa.
Trong trường hợp của The King’s Speech, tác phẩm này theo thuật ngữ chuyên ngành điện ảnh thuộc vào hạng biopic, kể lại cuộc đời của một nhân vật có thật, mà lại là vua của một nước, cho nên cần được xét theo cả hai tiêu chuẩn : tiểu sử và lịch sử. Khác với bộ phim kể lại cuộc đời của nhà văn Truman Capote hay của danh ca Edith Piaf, bộ phim The King’s Speech lồng tiểu sử vào lịch sử, thông qua một chi tiết nhỏ (tật nói lắp) để kể lại một câu chuyện lớn. Bởi vì Bài diễn văn của nhà vua sẽ định đọat cho vận mệnh của một đất nước trước cơn lốc của thời cuộc, trong vòng xoáy của binh đao. Trong mắt người Anh, vua George VI và thủ tướng Winston Churchill sẽ là hai vị "anh hùng dân tộc".
Điểm lệch lịch sử trong phim
Về mặt tiểu sử, người xem có thể chấp nhận nhiều điểm hư cấu được thêu dệt thêm khiến cho quan hệ giữa hai nhân vật chính gần giống với tiểu thuyết. Nhưng khán giả khó tính có thể sẽ chê bai một vài điểm lệch trong cách diễn giải lịch sử. Bài diễn văn truyền thanh của nhà vua George VI vào ngày 4 tháng 9 năm 1939 là một sự kiện có thật. Trước khi ông thoái vị nhường ngôi cho em trai, nhà vua Edward VIII không che giấu sự ngưỡng mộ của mình đối với Hitler, điều này cũng có thật.
Nhưng có một điều mà bộ phim không nói ra là hoàng gia Anh thời ấy có một thái độ rất mập mờ, chứ không hề dứt khoát đối với chế độ Đức Quốc Xã. Bằng chứng là vào đầu năm 1939, theo lệnh của nhà vua George VI, ngoại trưởng Anh thời đó là ông Halifax đã gửi một bức điện thư đến chính quyền Đức yêu cầu Berlin đừng để cho người Do Thái tạo thành một làn sóng di cư ồ ạt sang các nước láng giềng. Tuy biết được những gì đang xẩy ra trên lãnh thổ nước Đức, nhưng đa số các nước châu Âu vẫn giữ lập trường không can dự và tin tưởng một cách mù quáng ở các hiệp ước bất tương xâm.
Cũng trong phim, khi đăng quang, nhà vua George VI nhận được ngay tức khắc sự ủng hộ của thủ tướng Churchill. Nhưng thực tế không phải là vậy, ông Churchill rất trung thành với người kế vị đầu tiên là vua Edward VIII. Ông là một trong những quan chức tìm cách vận động dàn xếp để tránh cho Edward VIII thoái vị. Trong quyển ‘‘Hồi ký chiến tranh’’, ông Churchill có than thở là chính cũng vì ông ủng hộ hết mình thái tử Edward thay vì hoàng tử Albert mà suýt nữa là sự nghiệp chính trị của ông phải tiêu tan. Cũng may cho ông, là chiến tranh bùng nổ sau đó, và ông có thể dùng công để chuộc tội.
Ngoài trừ các yếu tố lịch sử này, bị che giấu nhiều hơn là viết lại, bộ phim Bài diễn văn của nhà vua cso thể được xem là một tác phẩm xuất sắc. Không có gì đáng ngạc nhiên cho lắm khi phim này đã đoạt 7 giải thưởng BAFTA của làng điện ảnh Anh Quốc, một Quả cầu vàng Golden Globe, và giành đến 12 đề cử Oscar của điện ảnh Mỹ. Nhiều nhà phê bình đánh giá khá cao triển vọng của phim này về đầu trên bảng vàng của giải Oscar, sẽ được trao trong hai ngày nữa.
Trong mắt các nhà phê bình, thể loại biopic khá được yêu chuộng tại Hollywood, và các giải diễn xuất và kịch bản phóng tác thường được trao cho hạng phim này. Còn ở các hạng mục quan trọng khác, phim The King’s Speech đụng phải nhiều đối thủ nặng ký khác như True Gift (Gan góc), The FighterThe Social Network (Mạng xã hội). Liệu vào mùa Oscar năm nay, Bài diễn văn của nhà vua sẽ bội thu các giải điện ảnh? Chỉ cần phim này đoạt một phần ba các đề cử, thì có thể được coi như là thành công rực rỡ, thắng đậm vòng đua. (Võ sĩ quyền anh) hay
Sunday, 27 February 2011
Tuesday, 22 February 2011
Trao đổi với ông Trần Ngọc Tuấn:
Ai “cầm batoong gõ lên đầu đồng nghiệp”?
Trần Mạnh Hảo
Trên website [ http://trannhuong.com ] ngày 21/02/2011 có in bài: “Chém” Dị Hương, Trần Mạnh Hảo tự “thiến” văn hóa đọc của ông Trần Ngọc Tuấn (Cộng hoà Séc). Tôi xin có mấy lời trao đổi lại với ông Tuấn như sau.
Mới đọc qua “tít” bài có tính cách rất máu lửa, dao thớt đằng đằng sát khí trên với nào “chém” nào “thiến” của ông Trần Ngọc Tuấn, tôi biết chắc ông này đang cả giận? Tôi tự nói thầm, từ từ nào ông Tuấn, có gì mà phải lớn tiếng hung hãn thế anh Hai? Bởi phê bình văn học và thiến heo là hai nghề khác nhau mà; vả cũng đâu phải nơi đầu đường xó chợ mà tung chưởng nào “chém” nào “thiến” nghe hãi chết đi được vậy ông? Đọc kỹ bài viết của ông Trần Ngọc Tuấn, mới biết đây là bài phê bình văn học; ông Tuấn phê bình tôi dám vu cáo cho tác giả truyện ngắn “Dị hương” của Sương Nguyệt Minh (vừa được giải thưởng Hội Nhà Văn Việt Nam năm 2010), rằng làm gì có chuyện ông Sương bôi xấu vua Gia Long, ông Sương toàn ca ngợi vua Gia Long không à?
À, thì ra thế, cứ bình tĩnh từ tốn mà trao đổi với nhau, nhẹ nhàng “lạt mềm buộc chặt”, đâu còn đó mà ông Tuấn, việc gì ông phải dùng những lời lẽ của dân anh chị thế? Nào là ông Hảo “chém”, ông Hảo “tự thiến”, ông Hảo “cãi nhau có hệ thống”, ông Hảo “không phải nhà phê bình văn học”, ông Hảo “lườm nguýt”, ông Hảo “rủa sả”, ông Hảo “thiếu học thuật”, “hằn học”, ông Hảo “cầm ba toong gõ lên đầu đồng nghiệp”, ông Hảo “tội nghiệp”, ông Hảo “mất giá”, ông Hảo “quy kết”, ông Hảo có “động cơ ngoài văn học”…
Chao ôi, tự dưng tự lành ông Trần Ngọc Tuấn đang ở đẩu ở đâu, không tư thù nhau, không duyên nợ nhau, sao lại nỡ ném lên đầu tôi bao nhiêu tội lỗi, bao nhiêu bất cập, bao nhiêu oan nghiệt, bao nhiêu từ khiếm nhã mà ông Tuấn không hề đưa ra một tẹo dẫn chứng? Như thế, ông hay tôi đang “cầm ba toong gõ lên đầu đồng nghiệp” đây?
Ông Tuấn còn dùng nhiều từ thóa mạ đồng nghiệp khác, ví như: “trò tháu cáy”, “thủ dâm chính trị”, “thớ lợ”, “không lương thiện” .v.v.và .v.v.
Tôi xin chứng minh:
Ông Trần Ngọc Tuấn viết:
“Những cuộc “cãi nhau” có hệ thống, và… truyền thống của nhà thơ (không phải nhà phê bình văn học Trần Mạnh Hảo), tôi thấy anh “không thoáng” trong cái nhìn “lườm nguýt” một tác phẩm văn học, hoặc sự thay đổi thi pháp thơ ca.Ông Trần Ngọc Tuấn còn viết tiếp như sau:
Với tôi, Trần Mạnh Hảo là một nhà thơ mà tôi yêu quý về tài thơ. Nhưng chưa bao giờ, dù chỉ một phút xem anh là nhà phê bình văn học. Những suy nghĩ ấy có căn nguyên của nó khi anh “rủa sả” Phạm Thị Hoài. Nguyễn Quang Thiều, Lê Đạt, Chu Văn Sơn .v.v. một cách thiếu học thuật, hằn học. Khi đọc các bài viết của anh, tôi có cảm tưởng: trong cầm batoong gõ đầu đồng nghiệp”…”.
“Cảm nghĩ đầu tiên tôi thấy anh… “chém” ông Hữu Thỉnh, chém Hội đồng Chung khảo và mượn cớ để “chém” em “Dị Hương”… “Sự quy kết này chứng tỏ động cơ cầm bút của anh Hảo không xuất phát từ văn học, mà từ những điều ngoài văn học”… . “Cách “chém” “Dị Hương” vô hình dung Trần Mạnh Hảo đã tự thiến văn hóa đọc của mình…”.Thưa ông Trần Ngọc Tuấn, nguyên tắc phê bình văn học của tôi từ trước đến nay là: tuyệt đối không xúc phạm cá nhân, bất cứ kết luận nào, sự phân tích nào cũng phải đưa ra bằng chứng. Tôi chỉ phê bình trên văn bản học thuật, không hề bịa tạc ra dẫn chứng hay đi ra ngoài lĩnh vực văn học.
Xin ông Trần Ngọc Tuấn dẫn ra thử một đoạn, dù nhỏ, chỉ ra tôi đã “rủa sả” Phạm Thị Hoài, Nguyễn Quang Thiều, Lê Đạt, Chu Văn Sơn .v.v.” ở bài nào, trang nào, dòng nào, sách nào; nếu ông không đưa ra được bằng chứng cụ thể, thì chính ông đang bịa tạc, vô cớ vu cáo chính tôi đấy, và chính ông đang là người “cầm ba toong gõ lên đầu đồng nghiệp” là chính tôi đấy?
Xin quý vị đọc tiếp lời ông Tuấn viết:
“Nhưng sau này tôi thấy “tội nghiệp” cho anh khi “được” (các “chính khách” hải ngoại) tung anh lên tận mây xanh, họ gọi anh: nhà văn “phản tỉnh”, tôi cho đó là trò tháu cáy của kẻ thủ dâm chính trị.Tôi hết sức kinh ngạc khi ông Trần Ngọc Tuấn dám viết ra những câu thóa mạ chính “phe mình”, hay nói khác đi ông Tuấn đang thóa mạ chính mình. Tôi xin nhắc để ông Tuấn biết, trên internet vẫn còn đang lưu tất cả những bài viết của ông. Chỉ cần ông vào mạng http://www.google.com, rồi đánh từ khóa “Trần Ngọc Tuấn – Cộng hòa Séc” là ra rất nhiều bài ông đã viết, ví dụ trên diễn đàn của Đất Việt “Tâm sự nổi buồn người Việt trong nước” có bài: “Ngày Nói 'Không!' Với Chủ Nghĩa Cộng Sản”. (Xin xem bài này rõ ràng ở link này).
Những kẻ hả hê một cách thớ lợ khi đưa tin trên báo: mất mùa bão lụt, nhân dân mình khổ sở, các hiện tượng tiêu cực… nhưng lờ đi cái tích cực ở tổ quốc mình (nó có, dù ít nhưng vẫn có). Những người như vậy không lương thiện, dù họ sống trong môi trường dân chủ. Những người như thế, tung hô anh, vô tình lại làm anh mất giá.
Anh Trần Mạnh Hảo là người yêu tự do dân chủ, (tự do dân chủ ai mà chẳng yêu), nhà thơ cấp tiến. phản tỉnh.”
Xin lỗi ông Trần Ngọc Tuấn, tôi không thể trích ra đây một vài dòng trong bài Ngày Nói 'Không!' Với Chủ Nghĩa Cộng Sản của ông ngày 06/05/2007 trên trên diễn đàn “Tâm sự nổi buồn người Việt trong nước” của trang mạng Đất Việt được, vì nếu trích ra trên web http://trannhuong.com, web này sẽ không dám đăng bài của tôi; vì… web anh Nhương là trang mạng trong nước. Trong nhiều năm, ông Trần Ngọc Tuấn đã viết rất nhiều bài với những nội dung y như các cây bút hải ngoại đã viết: Bùi Tín, Vũ Thư Hiên, Lê Diễn Đức, Mạc Việt Hồng, Trần Ngọc Thành… Vậy mà hôm nay vì cớ gì ông lại mắng họ sa sả thế này:
“Những kẻ hả hê một cách thớ lợ khi đưa tin trên báo: mất mùa bão lụt, nhân dân mình khổ sở, các hiện tượng tiêu cực… nhưng lờ đi cái tích cực ở tổ quốc mình (nó có, dù ít nhưng vẫn có). Những người như vậy không lương thiện, dù họ sống trong môi trường dân chủ. Những người như thế, tung hô anh, vô tình lại làm anh mất giá.”
| |
| thì xin lỗi, |
Ông Trần Ngọc Tuấn viết tiếp:
“Đọc Dị Hương, tôi không thấy sự “bôi xấu” Nguyễn Phúc Ánh một chút nào, trái lại, Sương Nguyệt Minh lại đề cao, ngợi ca Nguyễn Phúc Ánh.”Tôi xin trích ra những dòng sau đây của tác giả “Dị Hương” viết về vua Gia Long và bà vợ của nhà vua là Lê Ngọc Bình, xem đây là những dòng Sương Nguyệt Minh “ca ngợi” hay bôi nhọ hai nhân vật lịch sử trên:
“Ánh đưa một đường gươm. Chớp lóe sáng lên phạt ngang cổ thôn nữ. Máu đỏ phun lên như mạch nước ngầm hở miệng… Ánh lên đến đỉnh Ngọc Trản Sơn thì cũng kịp vung gươm phạt bay năm đầu thị nữ…”Xin trích thêm lời nhà văn Trần Hoài Dương trong bài “Trần Hoài Dương nhàn đàm văn chương”:
“Mùi tanh của máu người, mùi khét lẹt của binh khí va chạm tụ lại thành mùi chết chóc ngấm vào da thịt Ánh…”
“Bao nhiêu cái đầu lăn lóc dưới đôi chân bôn tẩu của Ánh…”
“Ánh chợt nhìn thấy Sán cứ bần thần mê mẩn yếm thắm. Ánh lộn tiết, cho rằng Sán chơi trò ma thuật phù thủy, bèn quát lính lôi ra chém….”
“Ánh túm ngực áo gầm lên…”
“Tội các ngươi đáng chém….” . “Lần này Ánh chém thật…”
“Cung tần qua đêm với Ánh, dù ngực hằn đầy vết hồng đỏ của bàn tay thô ráp cầm kiếm, hai đùi đầy vết răng bầm tím…”
“Lòng Ánh nôn nao, không chịu nổi mùi gợi dục, cuống cuồng cởi quần áo”…
“Mỹ nhân đột tử ngay dưới bụng Nguyễn Ánh…”
“Ánh bèn lẩn vào bên trong lùm cây, kéo cành lá, mặt đần ra mê đắm nhìn mỹ nhân tắm…”.
“Bóng Ánh đổ dài kéo thành vệt đến giếng nước. Mỹ nhân vội khép hai đùi, một tay che hai trái tuyết lê căng mẩy, một tay che đám lông mu đen mượt. Thực ra mỹ nhân không cần phải hốt hoảng che đậy vì chỏm đầu của Ánh đã đổ bong đen trên ngực nàng…”
“Ánh cầm gươm đưa những đường tuyệt kỹ như múa, nhẹ hơn gió thoảng trên long sàng. Loáng một cái cắt nát xiêm y…”
“Hai người chìm vào biển ái ân nóng bỏng…”
“Ánh sướng quá tru lên như con ngựa hoang động đực…”
“Về Phú Xuân, Ánh ốm liệt giường, lúc nào cũng chìm trong mộng mị ân ái với nàng Ngọc Bình”
“Gia Long lấy Ngọc Bình chẳng phải là yêu chiều cành vàng lá ngọc mà núp dưới chiêu bài tâm lý chiến bẩn thỉu…”
“Tôi quan niệm khi viết truyện lịch sử hay có liên quan đến lịch sử, không nhất thiết nhà văn quá lệ thuộc vào chính sử. Nhà văn hoàn toàn có quyền hư cấu, tưởng tượng, nhưng cái cốt lõi là bản chất của nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử phải được tôn trọng. Mọi hư cấu, tưởng tượng của nhà văn rốt cuộc cũng chỉ để đạt được yêu cầu tối thượng sao cho nhân vật lịch sử ấy, sự kiện lịch sử ấy bộc lộ đúng nhất bản chất cốt lõi của mình. Trong “Dị hương”, Nguyễn Ánh hiện ra là một nhân vật rất xấu, có thể nói là thô bỉ, hiếu sắc, hiếu sát... Tôi không tin là một nhân vật như thế có thể dựng nên một vương triều mà hôm nay hậu thế còn cần đánh giá một cách nghiêm túc và khoa học về công lao lẫn tội lỗi... Tất nhiên, chỉ qua một truyện ngắn không thể đòi hỏi quá nhiều, nhưng dẫu sao, qua một truyện ngắn tâm huyết của tác giả, người đọc vẫn mong muốn được thấy chân dung xác thực của một nhân vật lịch sử có tầm cỡ như Nguyễn Ánh. Tôi không biết những nhà viết sử, những người quan tâm đến lịch sử triều Nguyễn với vị vua khai sáng là Nguyễn Ánh, sẽ nghĩ gì về “Dị hương”!?”Xin đọc thêm lời bình luận của nhà văn Trần Đình Thu trích trong bài ““Dị hương” không giống “Kiếm sắc” nhưng...” nhận xét về truyện “Dị Hương” thay lời tôi tranh biện với ông Trần Ngọc Tuấn:
“Với Dị hương, Sương Nguyệt Minh dù viết sau Nguyễn Huy Thiệp đến hai mươi năm nhưng lại có cách nhìn “cũ” hơn Nguyễn Huy Thiệp. Sương Nguyệt Minh vẫn nhìn Nguyễn Ánh theo góc nhìn của các nhà sử học miền Bắc cách đây nửa thế kỷ, trong khi Nguyễn Huy Thiệp đã có cái nhìn đi trước thời đại. Nếu so sánh hai tác phẩm, thì cần so sánh ở chỗ này.Tôi xin dẫn thêm lời nhà văn Đặng Văn Sinh trong bài “Vài ý nghĩ sau khi đọc “ Dị hương” của Sương Nguyệt Minh” lên án Sương Nguyệt Minh viết truyện tình dục nhảm nhí bôi nhọ vua Gia Long:
Nguyễn Ánh trong tác phẩm của Sương Nguyệt Minh hiện lên thật tệ hại. Nhà phê bình Trần Mạnh Hảo viết trong bài “Dị hương: Sao lại bịa chuyện bôi xấu vua Gia Long đến thế?” như sau: “Dị hương” mô tả Nguyễn Ánh là một hôn quân dâm tặc, suốt ngày chỉ mê đắm chuyện phòng the, kinh tởm hơn Lê Ngọa Triều ngày xưa trong chuyện hoang dâm vô độ”.
Ở đây nổi lên vấn đề thái độ của nhà văn đối với sự công bằng lịch sử. Cùng viết về Nguyễn Ánh như nhau, nhưng Nguyễn Huy Thiệp không hề có chút phỉ báng vua Gia Long, dù ông viết “Kiếm sắc” vào cái thời kỳ mà xã hội còn thành kiến nặng nề với Vương triều Nguyễn. Ngược lại, Sương Nguyệt Minh cầm bút khi mà xã hội đã rất cởi mở, thế nhưng nhà văn này vẫn còn xem vua Gia Long như là một nhân vật quái gở của lịch sử. Vì thế Sương Nguyệt Minh đã vẽ ra hình ảnh ông vua khai sáng triều Nguyễn quá thê thảm. Thê thảm hơn nhiều lần so với hình ảnh mà các nhà sử học miền Bắc giai đoạn 1954–1975 đã vẽ ra. Xấu thì cho xấu luôn. Xấu hết chỗ chê luôn. Đó phải chăng là ý định của Sương Nguyệt Minh khi bắt tay vào viết “Dị hương”? Hay là trong lúc mải mê tả những pha hấp dẫn, Sương Nguyệt Minh đã quá đà? Dù cách nào đi chăng nữa, thì ý thức “dậu đổ bìm leo” cũng hiện ra rất rõ.
Nhà văn hiển nhiên là có quyền hư cấu lịch sử khi viết văn. Nhưng hư cấu thế nào thì cũng phải cố gắng thoát ra ngoài cái bóng của những ứng xử xã hội thông thường trong thời đại mình đang sống. Viết về lịch sử, nhà văn phải có góc nhìn của nhà văn, không nên nhìn theo góc nhìn của nhà chính trị (trừ khi anh viết các tác phẩm thơ ca hò vè tuyên truyền cổ động phục vụ cho các phong trào).”
“Nói cách khác, “Dị hương” không có tư tưởng mà đơn giản chỉ là chuyện tình dục nhầy nhụa của lũ trai gái mất dạy thời hiện đại được gán cho Nguyễn Ánh, biến ông thành kẻ cuồng dâm, hạ thấp phẩm giá của bậc anh hùng, phỉ báng công chúa Lê Ngọc Bình không chỉ của dòng họ Nguyễn Phúc và họ Lê mà của cả dân tộc Việt.”Thưa ông Trần Ngọc Tuấn, tôi chỉ xin mượn lời ba nhà văn trên để ông xem lại: rằng Sương Nguyệt Minh trong “Dị Hương” ca ngợi vua Gia Long hay bôi nhọ vua Gia Long, thay lời tranh biện của tôi?
Xin cám ơn những lời ông Trần Ngọc Tuấn khen tôi “có tài làm thơ”; hơn nữa, ông còn trích ra khá nhiều câu thơ của tôi mà ông nói rằng ông thuộc lòng. Có lẽ, do ông thuộc thơ của tôi hơi bị nhiều nên đôi khi ông đã nhập tâm đến mức: “Đọc câu thơ đồng chí tưởng thơ mình” (Tế Hanh). Xin ông Trần Ngọc Tuấn đọc bài: “Trần Mạnh Hảo kinh hoàng kêu lên chó ơi là chó”của nhà thơ Lê Thiếu Nhơn, in trên http://lethieunhon.com ngày 21/02/2011 như sau:
“Nhà thơ Trần Mạnh Hảo hoảng hồn khi phát hiện ông Trần Ngọc Tuấn ở Cộng Hòa Séc không biết vô tình hay cố ý ghi nhầm tên tác giả một bài thơ của mình: “Kính gửi website lethieunhon.com! Chúng tôi rất kinh ngạc khi vào google.com đánh từ khóa “Trần Ngọc Tuấn – Cộng hòa Séc" (nhằm phân biệt với nhà thơ Trần Ngọc Tuấn ở Biên Hòa) mới phát hiện ra ông Trần Ngọc Tuấn đã lấy bài thơ của Trần Mạnh Hảo: “Con Chó của Mozart” (đã in trên báo Việt Nam từ nhiều năm trước) làm thơ của mình để in trên nguyentrongtao.org. Chúng tôi đành nhờ nhà thơ Lê Thiếu Nhơn thông báo dùm tin này để công luận tỏ tường và để xin nhà văn Trần Ngọc Tuấn một lời giải thích hay một lời xin lỗi, xin ông hãy “Của Chúa hãy trả cho Chúa, của Ceasar hãy trả cho Ceasar”, của kẻ hèn này thì trả cho kẻ hèn này, đừng dắt con chó đi vòng qua châu Âu giá lạnh rồi kéo nó về tắm ao làng ngộ nhận xót xa. Xin cám ơn!"
Có người nói nhỏ với tôi: sở dĩ ông Trần Ngọc Tuấn viết bài “Chém” “Dị hương” là Trần Mạnh Hảo “tự thiến” văn hóa đọc” là để làm đơn xin vào Hội Nhà Văn Việt Nam theo kiểu Thọ Muối (Nguyễn Văn Thọ). Tôi không tin điều này, vì một người quân tử như ông Trần Ngọc Tuấn, lẽ nào lại phải vào Hội Nhà Văn theo kiểu “đi cửa sau” không minh bạch thế?
Nguyên văn “tác phẩm” của “tác giả” Trần Ngọc Tuấn!
Khi còn ở Việt Nam mình rất thích ăn chó. Nhưng sang bên này, có lẽ, bị ảnh hưởng văn hóa của Châu Âu nên mình không ăn nữa. Thôi thì “Nhập gia tùy tục“. Gần đây, thấy báo chí Czech, Ba Lan nói về việc ăn thịt chó, mèo của người Việt , thấy lo, vì để hiện trạng này kéo dài thì mang tiếng cho cộng đồng chúng ta. “Cứ hỏi bác Lâm Quang Mỹ bên Ba Lan thì biết”.
Mong mọi người tạm “phanh“ thú ẩm thực truyền thống. Khi nào về Việt Nam tha hồ truy lĩnh), hãy xem chó là bạn. Đã có những chú chó dũng cảm hy sinh để cứu chủ. Đó là loài vật sống tình nghĩa và thủy chung với con người. Nhiều công trình khoa học đã chứng minh, nuôi chó mèo giúp giảm stress, giảm bệnh tim mạch, giúp trẻ em tự tin hơn.
Mình nhớ đến Laika, chú chó đầu tiên bay vào vũ trụ. Mình nhớ đến Smoky, chú chó anh hùng của Thế Chiến II. Mình nhớ hình ảnh chú chó Vàng trong bài thơ “Sao không về Vàng ơi!” của Trần Đăng Khoa. Chính vì ăn thịt chó nên mới xuất hiện việc bắt trộm chó để giết thịt, khiến bao kẻ phải chết oan uổng. Hãy cùng nhau bảo vệ, yêu thương chó mèo bạn nhé!
CON CHÓ CỦA MOZART
(Mozart sinh năm 1756, mất ngày 05/02/1791. Đi theo chiếc xe ngựa của đám tang ông, chỉ có một con chó.)
Tuyết trút xuống cả mùa đông nước Áo
Phủ lấp chiếc xe ngựa chở Mozart đến nghĩa địa dân nghèo
Run rẩy bước sau quan tài chỉ có mình con chó
Và chiếc lá phong cuối cùng vàng lửa bay theo
Nào bản Requiem của ông không tiễn ông về cõi chết
Và chàng Don Juan ông viết gã phong tình?
Vợ con với bạn bè ông đâu hết?
Chỉ con chó tiễn đưa mặc áo tuyết trên mình
Nửa thế kỷ mười tám từng theo ông trên khuôn nhạc
Theo ông đến đám cưới Figaro, đến viếng chiều tà
Sao ông mất cả Châu Âu bỏ mặc
May còn con chó này thay mặt đưa ma
Nếu sống dậy Mozart, ông sẽ khóc
Nước mắt rơi thành nốt nhạc chan hòa
Để ông viết bản Concertos về con chó
Dưới tuyết trắng muôn đời theo mãi nhạc Mozart…
Trần Ngọc Tuấn
Với bài viết vô căn cứ đầy sự đả kích cá nhân trên, ông Trần Ngọc Tuấn đích thị là người đang “cầm ba toong gõ lên đầu đồng nghiệp” là gõ đầu tôi, chứ không phải ngược lại.
Trần Mạnh Hảo
Sài Gòn, ngày 22/02/2011
Friday, 18 February 2011
Thứ hai, ngày 14 tháng hai năm 2011
Lớp Văn 8 và người giữ chức tổng bí thư
(Ghi chép nhân cuộc gặp đầu xuân của một lớp Văn khoa đặc biệt)
Những cuộc tề tựu vui vẻ là chính này những năm gần đây càng trở nên một nhu cầu không ai muốn lỡ vắng. Đơn giản vì lứa chúng tôi đều đã về tuổi xế chiều. Hầu như 100% đã hưu nghỉ. Không ít bạn đồng môn thậm chí còn rời bỏ việc công sở vài ba chục năm trước, hoặc ít hơn cũng cả một thập niên vì những lý do riêng. Chính xác còn có vài trường hợp đặc biệt hơn cả, là người tử tế và tài giỏi hẳn hoi, đang trong biên chế ở một tỉnh miền núi, nhưng lại xin bỏ việc về quê biển làm anh nông dân cày ruộng, chăn vịt thực thụ mà hoàn toàn chẳng phải bất mãn chán đời gì. Bằng cớ là người bạn mà tất cả lớp chúng tôi rất quý trọng đó anh đã có vài tập thơ xuất bản, hơi thơ anh độc đáo và đầy nỗi niềm dấu ấn riêng. Đáng mừng thay chàng ẩn sĩ tài hoa miền duyên hải.
Nhìn chung cả lớp tôi đều đã “về vườn đuổi gà” (ai mà có vườn để nuôi gà ở thành phố?). Riêng đến năm nay chỉ còn hai người "trăm phần trăm" tại vị: một ít tuổi nhất lớp (anh tốt nghiệp mới vào tuổi 21, lại là phó giáo sư-tiến sĩ được giữ lại qua tuổi 65 có thể mới được nghỉ); và một người khác đặc biệt hơn cả, đã là ủy viên bộ chính trị lâu nay, và mới đây đại hội 11 bầu làm tổng bí thư của đảng - anh Nguyễn Phú Trọng.
Sự việc trên có người biết chúng tôi học cùng lớp với nhau ngày xưa, giục giã rồi gợi ý tôi hãy viết ngay một điều gì đó về anh Trọng trên blog hoặc là gửi cho báo đăng. Tôi chọn cách từ chối. Hoàn toàn không phải lý do như kiểu ngại ngần hoặc sợ mang tiếng “thấy người sang…” gì gì đâu. Bởi nếu đặt bút viết tôi nghĩ chắc mình cũng sẽ gắng tìm được một cách trình bày diễn đạt sao đó để người ta không chê trách được mình. Khó nhưng cố là làm được. Là sẽ không viết kiểu cậy quen biết người có quyền lực để khoe mẽ, hoặc đơn sơ dễ dãi là “khen phò mã tốt áo”. Nhưng làm thế vào lúc này thì chẳng ra sao cả, thậm chí tôi hiểu đó không chừng là điều "cấm kỵ” với ai có chút tự trọng, không chừng phải hổ thẹn với các bậc sĩ phu quân tử lớp đàn anh một khi họ lướt đọc.
Tôi không viết về tân tổng bí thư đảng cũng bởi còn một lẽ nữa. Bởi như tất cả mọi người vào một chức mới quan trọng sẽ có vô khối các bài viết trên truyền thông báo chí xứ ta. Đại loại là ca tụng sự giản dị khiêm tốn, rồi là học rộng tài cao, là bản lĩnh kiên trì nguyên tắc, thương dân thương nước v.v... mọi sự tốt cứ như quy tụ đủ trong những con người mới nắm quyền lực mới. Lẽ đời thường thế, cũng chẳng chê trách chê bai làm gì. Nếu ăn cơm chúa thì múa tối ngày, nó vậy cả.
Ở đây do mình chẳng có dòng nào trên blog về anh Trọng đợt vừa qua, nên rất muốn nhân buổi gặp lớp Văn 8 ngày 13/2 này, tôi chỉ nhắn gửi tới anh Trọng một điều: Là hơn lúc nào hết, hơn tất cả các việc khác cần phải làm ngay của một vị tổng bí thư mới là anh hãy biết lắng nghe hơn nữa, lắng nghe một cách thật sự thật lòng dư luận và công luận.
Nói đơn giản đó là nghe cho biết thật sâu sắc lòng dân ý dân đang khát khao nhất những điều gì hiện nay? Cơm áo miếng ăn chỗ ở học hành... cho dù chưa vừa ý nhưng cũng phần nào đã đến với dân và rồi có thể sẽ đến tiếp với dân. Nhưng "thực phẩm" cho tinh thần thì còn đơn sơ nghèo nàn lắm. Dân no bụng mà ít dân chủ, thậm chí không có dân chủ theo nghĩa đích thực, thì sự no bụng là không ý nghĩa. Tôi và chắc nhiều người tử tế khác dám chắc nếu đại trưng cầu dân ý thì dân sẽ nói là dân chủ của chúng ta còn hình thức, chưa thực chất.
Dân ta tốt lắm, không ai có thể nói khác được cái điều hiển nhiên như chân lý đó. Dân lớn lao và vĩ đại nên vì thế người lãnh đạo khôn khéo tài giỏi là phải biết kính Dân, đặt Dân lên trên hết. Kính Dân tức cũng là kính Đất nước, đặt lợi quyền của Nước lên trên tất cả mọi thứ. Đó là cách làm yên xã tắc chính đáng và đúng đắn nhất. Yên xã tắc được thì rồi làm gì cũng thành công.
Đáng ghi nhận ở anh Trọng một nhiệm kỳ đứng đầu Quốc hội vừa qua, anh Trọng đã sống và làm công việc theo được chiều hướng này, nhất là những phiên họp QH cuối nhiệm kỳ. Phát huy điều tốt đó lên hơn nữa thì Dân sẽ yêu quý người lãnh đạo.
Với những gì bản thân tôi biết được về anh Nguyễn Phú Trong - từ ngày biết anh là sinh viên cùng lớp, đúng vào đầu thu 1963 ở dưới cơ sở trường cạnh chùa Láng, lại có với anh nhiều học kỳ cùng một tổ học tập, có lúc cùng chung sống một mái nhà người nông dân nơi sơ tán, và cho đến sau này khi anh Trọng trải qua các chức vụ cao cấp - dù ít gặp được nhau - nhưng những gì tôi tiếp xúc hoặc quan sát qua tin tức và truyền thông, tôi vẫn giữ ấn tượng hầu như bất biến trong tôi về một tính cách nhu mì, khiêm cung và thật nho nhã hơi có vẻ kiểu xưa. Xưa quý chứ không phải xưa cổ lỗ. Chỉ mong anh Trọng đừng vì quá nhu mì mà dĩ hòa vi quý, thậm chí là nhu nhược khi đã cầm quyền lớn, cái thế "đứng trên vạn người" mà sứ mệnh đất nước nay đặt trên vai anh. Nặng nề và nhọc nhằn lắm chứ không phải chỉ có vinh quang vinh dự đâu.
Buổi họp hôm nay, thày Hà Minh Đức có ý nói với sự tiếp thu sâu sắc những gì học được ở 4 năm đại học khoa ngữ văn hoàn toàn nội trú, cái lớp học trò như lứa chúng tôi - trong đó có anh Trọng - đều như có sự thượng tôn tình con người, thấm sâu tính nhân văn được cộng hưởng từ tác động của các giá trị văn học nghệ thuật đông-tây. Thầy Đức cũng bảo chính tất cả thuộc tính nhân văn, con người đó đã bồi đắp dần dà sâu lắng mấy thập kỷ nay cho cả thế hệ lớp chúng tôi, và riêng với người học trò Trọng, tạo nên phẩm hạnh con người đáng quý nhất và tiêu biểu nhất.
Đó là lời thày. Chúng tôi suy nghĩ và chia sẻ. Đương nhiên trong xã hội còn có nhiều ý kiến khác nhau, thậm chí trái ngược nhau về anh Nguyễn Phú Trọng. Nó càng rộ lên tháng nay khi anh đã thành người quyền lực số 1 của đảng, cũng được hiểu như số 1 của đất nước. Khác nhau trong nhận định là lẽ tự nhiên. Từ nay trở đi, sự khác biệt trong những nhìn nhận đánh giá về con người và về thế sự phải thấy là sự rất bình thường. Đừng quy kết ai vội về các ý kiến không giống nhau. Đồng phục ý kiến thì xã hội sẽ tẻ lạnh, chán ngắt.
Còn khi nhìn sang những thách đố của công việc, của trọng trách ngút ngàn chờ đợi phía trước của đất nước và nhân dân đối với người tổng bí thư là anh Nguyễn Phú Trọng đang nắm giữ, vì là không khí gặp lớp vui chúng tôi ít nói với nhau về các điều hệ trọng đó. Nhưng một số nhắn gửi xuất phát từ lời nói thẳng thắn và lòng trung thực của thày Hà Minh Đức và của các bạn đồng môn, tôi tin là Nguyễn Phú Trọng không bỏ sót ý tứ nào. Bởi anh có tiếng là có óc tổng hợp và trời phú một trí nhớ hơn người. Các ý tứ đó, vì là chỗ thân tình trao đổi, đâu còn tranh thủ vụ lợi gì nữa với đám về hưu chúng tôi, nên dù “nghịch nhĩ” thì anh Trọng chắc cũng biết cách lắng nghe. Hy vọng như vậy.
Quay lại buổi gặp một chút trước khi kết thúc bài viết này. Năm nay Văn 8 của chúng tôi tổ chức họp mặt ở hội trường Đài tiếng nói VN 58 Quán Sứ. Có hơn 50 người dự, “lão ông lão bà” cả rồi. Đại diện các thầy cô là GS Hà Minh Đức, thày chủ nhiệm lớp chúng tôi. Trong không khí xuân, thấy nhau tay bắt mặt mừng. Người kể chuyện nhà, cảnh vợ chồng già hoặc bận bịu cháu con bìu díu. Người trút tâm sự những ốm đau bệnh tật, những là bệnh viện nhà thương và thuốc men. Rồi là những chia ly mất mát người thân mà càng tuổi già thì càng không tránh khỏi... Nhưng cao hơn cả, đứng trên tất cả là những tình cảm tốt đẹp luôn dành cho nhau. Ai ai cũng muốn gợi lại cho bạn mình những kỷ niệm không thể nào quên những năm tháng sống và học hành trong trường đại học - nhất là 2 năm học liền nơi làng quê đồng rừng sơ tán tận Đại Từ, Thái Nguyên (1965-1967). Cũng như tất cả chúng tôi, Nguyễn Phú Trọng cũng bồi hồi thương nhớ cảm kích về những kỷ niệm xưa. Anh tuyệt nhiên không nhắc một từ chức tước anh đang giữ, chỉ một mực nói rằng anh đến đây - như bao lần họp lớp các mùa xuân trước - là chỉ với tư cách một bạn học với các bạn học, một học trò của các thày giáo cô giáo khoa Văn ĐHTH của cuối thập niên 1960. Nói thế tôi tin là anh thật lòng.
Tôi sẽ không kể chi dài dòng nữa. Thay vào đó, tôi chọn cách tìm góc ngắm để ghi lại ít tấm hình mà tôi sẽ cố lưu giữ như những kỷ niệm khó quên sau 45 năm chúng tôi ra trường.
Còn viết về lớp Văn 8 này không có gì minh họa tốt hơn là xin post lên trọn vẹn một bài viết của chính anh Nguyễn Phú Trọng. (Đây là bài viết tôi chụp từ một cuốn sách nhiều tác giả, sách in dày tới hơn 864 trang; các thầy giáo dạy lớp chúng tôi và hầu hết các thành viên lớp tôi đều đóng góp bài vở cho cuốn sách này; cuốn “Dưới mái trường này” được Nhà xuất bản Khoa học Xã hội in cách đây đã gần 8 năm).
Nguyễn Vĩnh
------------------
Dưới đây giới thiệu:
1- Một số hình ảnh tôi ghi lại buổi gặp mặt ngày 13/2/2011;
2- Bài viết đã nói tới của Cựu sinh viên Văn 8 Nguyễn Phú Trọng (vui lòng đọc từ ảnh chụp);
3- Nếu muốn đọc thêm, mời bạn xem bài viết trên báo “Đất Việt” (tôi thành thật nói ý kiến của mình là không/chưa đồng tình lắm với một số nội dung bài viết này. Nhưng mở đường dư luận đa chiều, tôi vẫn xin phép tác giả cóp vào đây).
-----------------------------
Ảnh dưới: Trưởng Ban Liên lạc lớp, Phó GS, TS Nguyễn Ngọc Thiện chủ trì buổi gặp mặt.
Khuôn hình này chớp được phút giây đáng nhớ: Là đúng lúc anh Trọng "trả bài" thày Hà Minh Đức (khi thày phát biểu trước anh có đặt ra vấn đề "giáo dục đào tạo đã và đang xuống cấp quá", và thày nhắn nhủ với anh Trọng điều mà các thày cô trên khắp đất nước đang trông chờ, kỳ vọng vào các nhà lãnh đạo mới).
Mừng là anh Trọng rất chia sẻ và tán thành cách đặt vấn đề thẳng thắn của người thày giáo lão thành - thày đã có 54 năm trên bục giảng. Thấm lời thày cũ mà anh Trọng cùng ban lãnh đạo mới làm được điều gì có dấu ấn trong giáo dục đào tạo sắp tới thì hồng phúc cho đất nước này.


That ra, “Ong Tho Viet” Nguyen Van Tho vao Hoi Nha Van Viet Nam Cua Truoc hoac Cua Sau deu nhu nhau, cua nao cung dan vao cau xi.
Là một người Việt ở Đức tôi thấy ông Thọ chỉ là một nhà văn cỡ “thường thường bậc trung”, nhưng cái đoạn lèo lá, ma lanh và thớ lợ thì không ai bằng. Ông ta dùng mọi thủ đoạn để nổi danh đến mức quên cả nhân cách của một nhà văn dù chỉ là hạng tầm thường nhưng tối thiểu phải có. Một lần khi gặp ông Nguyễn Bình, TBT báo Tuần tin tức, một tờ báo của người Việt ở Đức, ông ta cho ngay một câu : “Báo của cậu là báo lá cải”. Khi bị ông Bình vặn lại : “Thế nào là báo lá cải?” thì ông ta nhăn nhở cười “Mình đùa”. Về sau khi ông Bình chuyển cho người khác làm tiếp tờ báo này thì ông Thọ lại nịnh bợ báo để được đăng tải “Quyên” của ông miễn phí trên báo. Theo ông Bình thì hóa ra hồi ấy ông “phạm tội” làm báo ở Đức mà không biết đến “Nguyễn văn Thọ” là ai nên mới bị chê là “báo lá cải”. Ông Bình chua xót : “Có thể Tuần tin tức “lá cải” thật, nhưng bác Thọ gửi đăng Quyên ở trên đó thì chắc “Quyên” nó lá cải hơn nhiều”.
Rồi cái lần Trần Đăng Khoa sang Đức, Thọ nhà văn đi theo điếu đóm phục dich và bị đàm tiếu là Thọ đang muốn xin vào làm hội viên hội nhà văn VN nên “nịnh” Trần Đăng Khoa theo kiểu “vận động hành lang” để Trần Đăng Khoa giúp cho (và có hiểu theo kiểu “cửa sau” thì cũng đúng thôi, vì theo lý mà nói thì ai muốn vào đấy cũng phải làm đơn chứ, cửa trước chứ, làm gì có “cửa sau”, nhưng ở đây cần phân biệt 2 loại hội viên, một loại là quá tài, quá nổi tiếng hoặc có nhiều đóng góp quá rồi để hội phải tự nhận thấy và tìm đến để vận động kết nạp vào hội , và loại khác – có lẽ là đông hơn – tài năng nhàng nhàng nhưng tìm mọi cách vào hội và số này bị số thứ nhất gọi là vào theo “cửa sau” thì có lẽ cũng chẳng oan chút nào).
Thôi thì ở đời nó là như vậy, khi biết chuyện này ông Nguyễn Bình, nguyên TBT báo Tuần tin tức ở Đức có tâm sự với tôi thế này : bác Thọ viết văn cũng được và có cái lợi thế hơn so với các nhà văn trong nước ở chỗ bác ta là một nhà văn Việt đang tha phương cầu thực ở nước ngoài nên dù ít dù nhiều thì cũng có cái mác “ngoại” gắn ở mặt trước. Trong bối cảnh văn học trong nước cũng chưa có gì “đổi mới” theo thời cuộc hoặc bị hạn chế vì những lý do khác nhau và các nhà văn trong nước đấu đá nhau quá nhiều thì cái mác “ngoại” (cho dù là “rởm”) của bác Thọ lại càng được dịp phát huy hết tác dụng, vì dù sao dân ta vẫn sính ngoại. Chứ còn cái tiểu thuyết Quyên của bác ấy cộng đồng bên này người ta đọc và đánh giá rằng : chỉ là cái sự góp nhặt rồi viết lên số phận của hàng nghìn con người vượt biên bất hợp pháp như kiểu văn kể chuyện mà thôi, không xây dựng được một hình tượng nhân vật tiêu biểu hay lý tưởng cũng như không thể phản ánh nổi tâm tư nguyện vọng của cộng đồng xa xứ nên chẳng có giá trị văn học hay nghệ thuật gì cả. Gửi bán ở các cửa hàng bán đồ ăn châu Á ở Đức không thể nào bán nổi, chẳng ai mua (nói như thế thì hơi quá, nhưng phát hành 100 quyển thì chỉ bán được một hai quyển, đó là sự thật).
Đọc Quyên của Thọ muối tôi có cảm giác chủ yếu dựa vào những cảnh vật lộn với “sex” để gây chú ý hơn là xây dựng hình tượng nhân vật lý tưởng, vì vậy tôi tặng cho Thọ muối mấy câu thơ sau :
Thọ nhà văn viết văn như đánh vật,
Thọ đầu lâu đánh vật với văn chương.
Thọ xương thất nghiệp viết văn,
cái tay Thọ ấy làm ăn cái gì.
Mong anh Thọ muối đọc bài thơ này và hiểu mình đang là nhà văn đứng ở đâu trong cái cộng đồng này.
Thân gửi bác Người Sông Lam- Thọ muối nguyên là đảng viên cs đội trưởng lao động hợp tác thời Đông Đức. Thọ muối không đặt đơn xin tị nạn, mà được ở lại Đức theo tiêu chuẩn nhân đạo của chính phủ Đức sau khi thống nhất. Sau đó Thọ muối bán hàng rong quần áo ở các chợ. Hàng hóa thời kỳ đồ vải nhập lậu, bán lậu nên cũng kiếm chác được. Tất nhiên Thọ muối có giấy phép bán rong ( Tôi phải nó rõ điều này kẻo Thọ muối kiện nguy to). Thọ muối là cánh tay nối dài của Sứ quán VN, chuyên bám theo váy bà Phan ý Nhi. Văn chương vào dạng thường thường bậc trung, so nhiều người chưa vào hội nhà văn trong nước còn kém xa. Không rõ Thọ muối vào hội NV VN bằng cách nào. Theo chúng tôi về thực tài Thọ muối chưa đến lượt. Trước đây mấy năm, Thọ muối về thì thụp với mấy ông ở báo VNQĐ giựt được giải về truyện ngắn. Mấy năm gần đây Thọ muối về thường xuyên, phát biểu lung tung, sặc mùi nịnh bợ, đội người trên, nên giựt được giải nhì với truyện dài Quyên- của hội NV VN. Anh em ở Đức nghe Thọ muối chán đến tận cổ, họ có muốn nói ra hay không mà thôi.
Toi muon duoc biet, vi ly do gi ma ong Nguyen Van Tho xin ti nan tai Duc va tu choi tro ve dat nuoc minh ? Mot nha van nhu vay thi co xung dang de duoc tin tuong hay khong ?
Thưa ông Nguyễn Văn Thọ
“Tôi Nguyễn Văn Thọ đã làm đơn xin vào Hội nhà văn theo cửa sau. Vậy đề nghị ông nói rõ công khai cho tất cả các nhà văn Việt Nam biết: Tôi làm đơn xin vào Hội nhà văn theo cửa sau như thế nào. Và, xin ông chứng minh rõ điều đó.”
Xin ” công khai “trả lời : Chuyện ông Nguyễn Văn Thọ “làm đơn xin vào Hội nhà văn theo cửa sau ” là không có gì ngạc nhiên .Chấm hết.”
Bớ các bác,
Tại VN, nhà nào có cửa trước và cửa sau đều thông ra đường thì gọi là nhà hai mặt tiền! Mà nhà hai mặt tiền thì cao giá lắm! Ông Hữu Thủm lại đang quản lý cái hội cửa trước cửa sau nầy.. nên thôi, cửa nào cũng là cửa cả, đều thông ra “họan lộ”! Do đó, tác giả, tác phẩm nào được cái hội nầy hợp xướng mà không bốc mùi mới là chuyện lạ!
Em chắp tay bái phục tính châm biếm của bác Hảo. Bác xin lỗi Thọ muối, đọc kỹ khác gì lại cho Thọ muối thêm một bài học nữa, ngay bác nhắc lại tiêu đề bài viết( NHÀ VĂN NG V THỌ VÀO HỘI NV VN BẰNG CỬA TRƯỚC; KHÔNG PHẢI CỬA SAU) tự nó đã nói lên điều đó. Thọ muối chắc cay lắm nhưng đành chịu. Sao bác không chúc Thọ muối viết hay hơn nữa, mà chỉ chúc viết nhiều hơn nữa?. Em hiểu bác Thọ muối có khi nào viết hay được đâu mà chúc. Bác bảo bảo do trình độ diễn đạt bác kém, nên hai câu văn bác không đúng ý. Mọi người hiểu ý bác mà, không phải bác sợ Thọ muối đưa bác ra tòa mà viết cái thư xin lỗi này. Theo em Thọ muối im lặng có lẽ hay hơn.
Em không phải là văn nhân như các bác, nên không biết nhân cách có ảnh hưởng gì đến viết lách hay không?. Hôm rồi có một số trang mạng( vietinfo.eu) đưa tin ý đồ thôn tính VN của Trung Quốc, Thọ muối dãy nảy lên, (như khi đọc tin bác Hảo bảo Thọ muối vào HNV VN bằng cửa sau)cực lực phản đối các trang này đăng tin không đúng, với giọng y trang của bà Nguyễn Thị Phương Nga. ( Tôi nhà văn N V Thọ cực lực phản đối… những tờ báo lá cải đăng tin này..). Hèn chi họp mặt người Việt, lúc nào cũng thấy Thọ muối đứng sau các bác sứ quán đến phát biểu chỉ đạo. Qua đây anh em sống ở Berlin mong bác Thọ muối nên chuyên tâm làm ăn, viết lách, chứ bám theo bà Phan ý Nhi ( nhân viên sứ quán) mãi, anh em cũng chán lắm. Họ sì sèo nhiều lắm.
Ông Trần Mạnh Hảo viết:…
“Nhiều người đã hỏi tôi: Trần Mạnh Hảo vào Hội nhà văn VN bằng cửa sau hay cửa trước? Tôi phải thành thật trả lời: Vào cửa trước hay cửa sau có gì quan trọng đâu, vì mỗi lần đại hội nhà văn thì tôi được gặp vô số nhà văn có thẻ hội viên mà không có tác phẩm, hoặc gặp những hội viên chỉ có tiền bạc của đại gia mà không có trang viết của văn nhân. Thử hỏi, những người như thế thì làm sao vào Hội nhà văn VN bằng cửa trước như Nguyễn Văn Thọ. Riêng tôi, không vào bằng cửa nào cả, vì họ tự động lôi cổ tôi vào năm 1976, khiến nhiều lúc tôi ngỡ Hội nhà văn VN đã thay cửa sau thành cửa trước, và biến cửa trước thành cửa sau!
–> góp ý: Chuyện đời lắm cái kỳ cục, người không muốn vào HNV như ông Trần Mạnh Hảo thì lại “bị lôi cổ vào”, còn có những kẻ thèm khát muốn được “vào cửa trước”, không được thì lại chui luồn cửa sau…!
Muốn góp ý thì cũng phải biết người biết mặt, biết thân thế nhà văn…Qua bài viết này tôi muốn tìm hiểu về nhà văn Nguyễn Văn Thọ, gõ vào Google mấy chữ “nhà văn Nguyễn Văn Thọ” thì hiển thị những báo nói về ông Thọ như Đất Việt, Thanh Niên, CAND, báo tuổi trẻ.com cũng đã có trao đổi với ông Thọ. Quá khứ là dĩ vãng, bây giờ là hiện tại, dù đã ung dung bước vào HNV cửa trước hay chui luồn vào cửa sau điểu đó không quan trọng, mà quan trọng ở chỗ là mình đã đóng góp hoặc đã làm được gì giúp cho VĂN CHƯƠNG VIỆT NAM thêm phong phú, hay chỉ nịnh bợ, viết theo đơn đặt hàng và làm nô bút cho tập đoàn CSVN phản quốc hại dân?
Nếu đã một thời như thế hay đang cam phận là văn nô thì hãy mau thức tỉnh (phản tỉnh), nhìn vào sự thật hiện tình xã hội VN, đem tri thức và công sức của mình góp phần cổ xúy cho DÂN CHỦ hoá Việt Nam, đấy cũng là cách vun xới và chăm sóc cho Cách Mạng hoa lài sớm nở trên quê hương Việt Nam đấy thưa ông Thọ, ông Tuấn, ông Hảo và tất cả quý vị trong Hội Nhà Văn ạ!
Kính chúc Quý Vị thành công và thành nhân, trở thành những nhà văn “thật thà lương thiện” và hữu ích cho Tổ Quốc và Dân Tộc Việt Nam (chứ không phải phục vụ đảng CSVN).
Thật ra Hảo nói Thọ Muối đi cửa sau vào hội nhà văn là…Oan lắm !
Trong số nhà văn VN ở Đông Âu, Thọ là một người hành tung mờ ám. Ngôn từ bất nhất . Cách hành xử với mọi người, nhất với chính quyền cộng sản trong nước …Thì cũng bất nhất luôn.
Đó là thái độ mạnh bên nào cào áo bên ấy, là kẻ cơ hội và vụ lợi….Hay vì nhiệm vụ ?. Chứ chẳng dân nước gì đâu….
.Cũng phản kháng, phản tỉnh , i e chống đối, theo đóm ăn tàn….rồi thời gian vừa qua thì thậm thà, thậm thụt, ra vào bợ đỡ nhà cầm quyền trong nước một cách…Rất đáng xấu hổ
Thọ cũng nhiều lần đại diện Việt Kiều khắp thế giới cảm ơn Đảng, nhà nước trong hôi nghị Việt Kiều thăm quê ngày tết, hay Tổng Mạnh sang Đức công du…
Người xưa có câu: Phong hủi hiện ra mặt, què quặt hiện ra chân tay…Ngẫm ra sâu sắc lắm
Thọ hãnh diện. Đi đến đâu cũng mang khoe tấm ảnh chụp chung với tổng Mạnh để lấy oai !
Khoe cả ta được nhà nước chỉ định đại diện cho bốn triệu đồng bào hải ngoại nói lời cảm ơn đảng và hưá hẹn này nọ…Nghe mà phát tởm.
Một người như Thọ thì vào hội nhà văn theo kế hoạch và chị thị cuả đảng, đại diện người Việt nước ngoài ở Châu Âu và toàn thế giới. Nếu mai ngày đảng có “chủ trương” thì biết đâu Thọ cũng được cơ cấu vào quốc hội ( Đại diện cho người Việt ở nước ngoài) ..
Đảng đã kế hoạch cơ cấu thì cứ cửa trước mà đi…Cần gì phải đi cửa sau.
Ái ôi cái ông Tây Dzô-Dzép Xì-Mít này,
sao lại rõ chuyện nhà (người) ta thế nhỉ !???
TRĂM NĂM BIA ĐÁ VẪN MÒN
NGÀN NĂM BIA MIỆNG VẪN CÒN TRƠ TRƠ
Xí-Mít ơi,
“Thằng Trần Mạnh Hảo” đáo để lắm,
“nó” lùi một, tiến hai ba bốn đấy nhe !
Cứ “wait&see” hồi sau sẽ rõ !
Lão Ngoan
Doc the nay ma bao HAO lui sao??
“Riêng tôi, …….. khiến nhiều lúc tôi ngỡ Hội nhà văn VN đã thay cửa sau thành cửa trước, và biến cửa trước thành cửa sau!”
Hong biet tho muoi nghi sao???? Hehe.
Thưa anh Cường, anh Sigma:
Gặp đối thủ AQ ở làng Mùi, thì Chí Phèo làng Vũ Đại cũng thua .
Hảo vội vàng xin lỗi Thọ vì thấy cái ” thua đó ”
Bề ngoài Hảo là người không biết sợ….Đến cả trung tướng công an Hữu Ước, Hảo cũng gây sự tùm lum. Ước không chấp.
Nếu Ước chấp Hảo, thì dù được, Ước cũng thua.
Nhưng nếu Hảo đối đầu với Thọ thì chỉ từ thua đến thua mà thôi.
Cái thắng, thua nó nằm ở mỗi cương khác nhau, nhân cách khác nhau và nhiệm vụ khác nhau…..
Ở đời…..Ai dây với hủi cũng thua. ! Huống chi…Thằng AQ bị cụ Cố làng Mùi tát cho một cái là được nổi tiếng khắp làng.
“Nếu ông không tiến hành trả lời đề nghị này của tôi, sau một tuần, thì căn cứ vào luật pháp nhà nước về quyền bảo vệ nhân phẩm và con người, tôi buộc phải đưa ông ra toà án nhân dân để chúng ta hai Nhà văn cùng giải quyết.”
Đọc lời doạ thì biết hắn là ai.
Thơ Ngỏ gởi Hội Nhà văn Việt Nam
===========================
“Yêu ai cứ bảo là yêu
Ghét ai cứ bảo là ghét”
Phùng Quán
Thân phận Nhà văn Việt Nam
Buồn như ăn cơm lẫn cám
Lối viết cách sống hai mặt
Ngoảnh mặt Sự Thật cam tâm
* * *
Thân phận “người” tổng khủng hoảng
Nhà dột từ nóc toang hoang !
Chiến tranh bào mòn nhân cách
Lòng trung thực vắng nghĩa trang !
* * *
Tương lai Văn chương Nước nhà :
Nhân cách nhà thơ văn gia
Trung thực = Mặt Trời soi sáng
Văn cách = Máu đỏ thi ca
* * *
Xin cả dân tộc tự vấn !
Tự xét tận cùng căn tính
Nhỏ nhen hận thù biển lận
Văn chương = Công lý cán cân
* * *
Tí «nhà văn» tí «lưu manh» !
Thượng bất chính hạ tắc loạn !!
Bên kết bè ! Bên kết cánh !
Viễn cảnh Văn chương tụt gành !
Nguyễn Hữu Viện
Thì Sit-Ma thấy ngay đó,
Xin lỗi kiểu này bằng đào mả ….”chó” người ta lên phải ko bác !???
Đã bảo đừng dây với …. HẢO , huhuhuhuuuuuuuu
Lão Ngoan
Xin cảm ơn:
- Đàn Chim Việt đã cung cấp thông tin đầy đủ để chúng tôi có tài liệu đọc trong thời gian đen tối do bóng phủ của tin tặc này;
- Các tiện ích internet cho phép tìm nhanh những thứ cần đọc;
- Các quý nhà văn xác định: Hội nhà văn Việt Nam hiện có HAI CỬA.
Điều thứ 3 không phải để bàn về đường đi nước bước mà là CÁCH ĐI. Điều này, nhờ điều thứ 2 (internet), làm gợi đến cách đi có từ xa xưa do Án Anh (Bình Trọng) nói lên:
- Đó là chỗ chó chui, chứ không phải chỗ người đi. Có sang sứ nước (vào Hội nhà) chó thì mới vào cửa chó, chứ sang sứ nước người (vào Hội viết) thì tất phải đi cửa người.
[Chú thêm để … cập nhật. :-)]
Thân mến.
Cái đám văn nghệ sĩ Bắc Cộng chỉ là một đám bị rọ mỏm theo cách nói của đồng chí mười cúc. Mười cúc đã có thời cởi trói cho sủa vài tiếng vu vơ rôi lại bị rọ mỏm tiếp.
Đi vào bằng cửa trước hay cửa sau có gì khác lạ mà phải đính chính rồi hù dọa đòi đem ra trước mấy quan tòa thất học XHCN xử theo luật rừng , xử theo chỉ thị thiệt là tức cười.
Người ta nói là đi vào bằng cửa lớn. Nhưng mấy nhà văn rọ mỏm thì cho đi vào cửa trước. Đi cửa trước mà là “khung cửa hẹp” thì phải quỳ, phải lạy, phải bò, phải mọp, phải trườn thì danh giá gì nhẩy. Cửa trước dành cho mấy chú bưng bô , đội trên đạp dưới , viết theo chỉ thị. Kiếm mấy cái bằng khen , giải thưởng nầy nọ tùy theo công khuyển mã nhiều hay ít. Có gì mà hảnh diện khoe khoang.
Hổn danh là Thọ Muối. Muối nầy là muối gì? Muối mặt chăng? Vậy thì đâu có hay còn liêm sĩ khi đã có hổn danh là muối mặt thì ồn ào phản đối chỉ làm cho bá tánh quần hùng cười đã đời. Cũng như đã lộ rõ bản chất của một “thằng hèn” giống như đồng chí (thằng hèn) Tô Hải
Thật ra,không phải vô tình hay ngẫu nhiên mà nhà thơ TMH.viết bài này.Tiếng là xin lỗi nhưng thực chất
là “mượn gió bẻ măng” hay chơi xỏ kiểu Bắc Kỳ (xin lỗi các bạn Bắc).Tôi thì tôi đọc giữa 2 hàng chữ mới nhận ra được.
Đúng vậy,NVThọ làm sao phải vào cửa sau mà đi cửa trước giữa thanh thiên bạch nhật vì ông ta đại
diện “xứng đáng và hàng đầu” (không phải đầu hàng) cho bộ phận nhà văn “khúc ruột ngàn dặm”.Thế
thì không có lý do gì ông ta lại đi cửa sau một cách lén lút và dấm dúi không đúng vai trò nhà văn cách
mạng…”chân chính” của HNV,cái loa tuyên truyền theo kiểu bồi bút của đảng CSVN.?
Hỏi rằng trong số văn thi sĩ hải ngoại còn ai “đứng xáng” với vai trò “chiến sĩ” hơn ông ta nữa cơ chứ ?
Tôi đã đọc một số truyện ngắn, và truyện Quyên vừa được giải của hội nhà văn VN của ông Nguyễn V Thọ. Không hiểu sao mấy truyện này lại được giải của hội nhà văn, trong khi đó có rất nhiều truyện theo chúng tôi hay hơn rất nhiều lại bị loại. Dạng văn của ông Thọ là dạng văn thông tấn. Có lẽ các giải thưởng của hội nhà văn VN đã được chia phần theo cổ cánh, và các vùng miền. Nếu không theo dạng cổ cánh, cửa sau trước, thì ông Thọ được chia theo vùng Đông Âu chăng?. Còn đọc diễn văn tụng ca tổng bí thư đảng, đấng ngồi trên, chúng tôi cam đoan ông Thọ xứng đáng nhận giải. Chúng tôi sẽ trở lại vấn đề này,bằng những bài viết cụ thể trong thời gian xắp tới.
Thôi thôi xin can cụ Công Tâm.
Đừng nên bắt quàng chuyện này sang chuyện nọ mà .. rách việc.
Cũng cái chuyện hội Nhà văn VN phát giải mới nảy ra vụ Trần Mạnh Hảo phê “nặng tay” nhà văn quân đội Sương Nguyệt Minh, mà ông Trần Ngọc Tuấn phải lên tiếng qua web một ông cựu quan văn nghệ. Tuấn còi cũng ra tay định bệnh rồi bốc thuốc, nhưng cho liều lượng “quá tay”, nên con bệnh Trần Mạnh Hảo bị phạm thuốc, có ngay các “phản ứng phụ” (side-effects) do lậm thuốc !
Thày lang Hảo cũng bổ thuốc lại cho lang vườn Tuấn còi làm sao mà đụng ngay đến Thọ muối, khiến ông này nhảy dựng lên như “điả phải vôi” !
Lang Hảo đã hòa giải hòa hợp dân tộc rồi, xin các lang vườn khác hãy ngưng trò bốc thuốc bổ cho nhau lại dùm, kẻo không cả làng xóm trở thành làng Vũ Đại mất và toàn làng trở thành nạn nhân “mất gà mất chó” … rồi tha hồ lôi nhau ra chửi mất hết ngày giờ của nhau và làng xóm rác tai vì tiếng bấc tiếng chì.
Kít ai vừa mũi người đó. Cái hội nào tăng giải ai tác phẩm nào là quyền của họ và nó phản ánh trung thực lại cái sở trường lẫn sở đoản của hội ấy. Wên chủ trương đuờng lối (nhất thời) của hội đó.
Cứ xem như Hội đồng xét duyệt và trao giải thưởng Nobel văn chương và hòa bình của Thụy Điển mà còn bị chửi dài dài mỗi lần phát giải đấy nhe qúi vị.
Kính cáo,
Lão Ngoan Đồng